Bugungi dunyo tezlikni yaxshi ko‘radi. Video 15 soniyada tugaydi, xabar bir lahzada keladi, buyurtma bir kunda yetkaziladi. Lekin bilim bunday tez kelmaydi. Til o‘rganish, fanni chuqur egallash, ko‘nikma shakllantirish — bular oylar va yillar talab qiladi. Abituriyentning eng katta sinovlaridan biri — natijani darhol ko‘rmaslik.

Ko‘pchilik bunday holatni boshdan kechiradi: bir oy qattiq o‘qidingiz, lekin sinov testida natija deyarli o‘zgarmadi. Hafsalangiz pir bo‘ladi: «Hech narsa ishlamayapti». Lekin o‘rganish ko‘pincha to‘g‘ri chiziq bo‘ylab emas, zinapoya shaklida o‘sadi. Bir muddat hech narsa o‘zgarmayotgandek tuyuladi — siz bu paytda poydevor qurayotgan bo‘lasiz. Keyin birdan sakrash bo‘ladi. Bambuk haqidagi mashhur misolni eslang: u yillar davomida yer ostida ildiz otadi, keyin esa juda tez o‘sib chiqadi. Ildiz otish davri ko‘zga ko‘rinmaydi, lekin u bo‘lmasa, o‘sish ham bo‘lmaydi.

Sabr — passiv kutish emas. Bu — natija ko‘rinmasa ham to‘g‘ri ishni davom ettirish. Dehqon urug‘ ekib, ertasiga hosil kutmaydi. U sug‘oradi, o‘toq qiladi, parvarish qiladi va kutadi. Uning sabri faol: har kuni mehnat, lekin natijaga shoshilmaslik. Sizning o‘qishingiz ham shunday: har kuni ekish va sug‘orish, hosil esa o‘z vaqtida.

Sabrni qanday rivojlantirish mumkin? Birinchidan, jarayonga e’tibor bering, faqat natijaga emas. «Bugun rejamni bajardimmi?» degan savol «Ballim oshdimi?» degan savoldan muhimroq. Agar har kuni rejani bajarsangiz, natija albatta keladi. Ikkinchidan, kichik o‘sishlarni yozib boring. Ball o‘zgarmasa ham, siz yangi mavzularni o‘rgangansiz, xatolaringiz kamaygan, tezligingiz oshgan bo‘lishi mumkin. Bularni ko‘rish sabrni mustahkamlaydi. Uchinchidan, uzoq muddatga qarang. Bir haftalik natija aldamchi bo‘lishi mumkin; bir oylik, uch oylik tendensiyaga qarang.

O‘zbek xalqida sabr haqida ko‘p maqollar bor: «Sabr tagi — sariq oltin», «Sabr qilsang, g‘o‘radan holva bitar». Bu maqollar avlodlar tajribasidan kelib chiqqan. Ota-bobolarimiz yerni ishlab, hunar o‘rganib, uy qurib — hamma narsada sabr kuchini bilishgan. Ustoz-shogird an’anasida shogird yillab ustozning yonida ishlab, keyin usta bo‘lgan. Bilim ham shunday hunar.

Sabrning yana bir dushmani — tez natija va’da qiladigan e’lonlar. «Bir oyda ingliz tilini o‘rganing», «Bir haftada matematikani yeching», «Bizning kursimiz bilan kirish kafolatlangan». Bunday e’lonlar sizning sabrsizligingizga o‘ynaydi. Haqiqiy bilim tez va oson kelmaydi, kafolat esa hech kim bera olmaydi. Kurs yoki repetitor tanlaganda va’dalarga emas, usulga qarang: ular muntazam mashq, sinov va tahlil bilan ishlaydimi?

Buxorolik Zarina ingliz tilini o‘rganishni boshlaganda birinchi uch oyda deyarli hech qanday o‘sish sezmadi. U har kuni so‘z yodladi, grammatika o‘qidi, lekin gapira olmas, filmlarni tushunmas edi. To‘rtinchi oyda bir kun u inglizcha videoni ko‘rib, birinchi marta deyarli hammasini tushunganini sezdi. Go‘yo birdaniga «eshik ochildi». Aslida eshik birdaniga ochilmagan edi — uch oy davomida u har kuni kalitni biroz burab borgan edi.

Bugun qiling:

1. Bir oy oldingi va bugungi holatingizni solishtirib, sezilmagan kichik o‘sishlaringizni yozing.

2. Bugun o‘zingizga «Bugun rejamni bajardimmi?» degan savolni bering va javobni yozing.

3. Sabr haqidagi bitta maqol yoki hikmatni tanlab, uni maqsad qog‘ozingiz yoniga yozib qo‘ying.