20. Bekkining sirini saqlash
Polli xolaning o‘pishida qandaydir shunday narsa bor ediki, u Tomning tushkun kayfiyatini butunlay yo‘qotib, uni yana quvnoq va baxtiyor qildi. U maktabga ketayotib, omad bilan Bekki Tetcherga to‘qnash keldi. Tomning xulq-atvori doim kayfiyatiga bog‘liq edi. Bir lahza ham o‘ylamasdan, u qizning oldiga yugurib bordi:
— Bugun men senga juda yomon qildim, Bekki. Juda afsusdaman. Men hech qachon, hech qachon bunday qilmayman. Yarashamizmi?
Qiz to‘xtadi va unga nafrat bilan qaradi:
— Iltimos, o‘zingizni mendan uzoqroq tuting, janob Tomas Soyer. Men siz bilan boshqa hech qachon gaplashmayman.
U burnini ko‘tarib, ketdi. Tom shunchalik hayratda qoldiki, «Kim senga parvo qiladi, xonim?» deb javob qaytarishga ham ulgurmadi. U g‘azablanib, qolgan vaqtini qasos rejasini tuzish bilan o‘tkazdi.
Bekki esa Tomning tez orada siyohli kitob uchun jazolanishini kutib turardi. Biroq unda o‘zining kichik muammosi bor edi. O‘qituvchi janob Dobbins umr bo‘yi doktor bo‘lishni orzu qilgan, ammo kambag‘allik uni oddiy qishloq o‘qituvchisi qilib qo‘ygan edi. Har kuni u stoli tortmasidan sirli bir kitob olib, bolalar dars bilan band paytida o‘qirdi. Kitob qulf ostida saqlanardi. Har bir o‘quvchi u kitobni bir marta bo‘lsa ham ko‘rishni orzu qilardi.
O‘sha kuni Bekki stol oldidan o‘tayotib, kalitni qulfda unutilganini ko‘rdi. Bu ajoyib imkoniyat edi! U atrofga qaradi — hech kim yo‘q. Bir lahzadan so‘ng kitob qo‘lida edi. Bu «Anatomiya» kitobi edi! U varaqlay boshladi va birinchi sahifadayoq chiroyli bo‘yalgan odam tanasi rasmini ko‘rdi. Shu payt eshik ostiga soya tushdi: Tom Soyer kirib keldi va rasmga ko‘z tashladi. Bekki kitobni yopish uchun shoshilgan edi va rasm o‘rtasidan yirtilib ketdi!
Qiz kitobni tortmaga tashlab, kalitni burab, uyalib va g‘azablanib yig‘lab yubordi:
— Tom Soyer, sen juda yomonsan! Odamga orqasidan kelib, nimani ko‘rayotganini poylaysan!
— Qayerdan bilay, nimaga qarayotganingni?
— Uyalishing kerak! Endi sen meni sotasan, va men jazolanaman, men hech qachon maktabda jazolanmaganman!
Qiz oyog‘ini yerga urib, chiqib ketdi.
— Qanday g‘alati ahmoq qiz! — dedi Tom o‘ziga o‘zi. — Hech qachon maktabda jazolanmagan emish! Qizlar shunday nozik. Albatta, men janob Dobbinsga aytmayman. Hech qachon qilmayman. U so‘raydi: «Kim yirtdi?», hech kim javob bermaydi. Keyin har birini bitta-bitta so‘raydi va qizga kelganda, uning yuzidan bilib oladi. Qizlarning yuzi doim sotadi. Uni jazolashadi. Mayli, bu unga to‘g‘ri keladi.
Dars boshlandi. Ko‘p o‘tmay Tomning siyohli kitobi topildi va u qattiq jazolandi. U buni hech narsa emas deb hisobladi, chunki kitobga siyoh to‘kish uning uchun odatdagi narsa edi — u buni beixtiyor qilgan bo‘lishi mumkin deb o‘yladi.
Keyin janob Dobbins o‘z kitobini olish uchun tortmani ochdi. Tom Bekkiga qaradi. Qizning yuzi ovlangan ojiz quyondek edi, uning boshiga miltiq tiralgandek. Tom darhol qiz bilan bo‘lgan janjalini unutdi.
O‘qituvchi o‘girilib, sinfga qaradi. Uning nigohi ostida hamma ko‘zlarini yerga tikdi. Dahshatli sukunat cho‘kdi.
— Bu kitobni kim yirtdi?
Hech qanday tovush yo‘q edi. Ignaning tushishi eshitilardi.
— Benjamin Rojers, sen yirtdingmi? — Yo‘q. — Jozef Harper? — Yo‘q.
O‘qituvchi bolalarni bir-bir ko‘zdan kechirdi, keyin qizlarga o‘tdi.
— Emi Lourens? — Bosh chayqash. — Greysi Miller? — Yana. — Rebekka Tetcher... — Tom qizning yuziga qaradi: u qo‘rquvdan oqarib ketgan edi. — Ko‘zimga qara. Sen bu kitobni yirtdingmi?
Bir fikr Tomning miyasida yashin kabi chaqnadi. U sapchib turdi va baqirdi:
— Men yirtdim!
Butun sinf bu ajoyib aqlsizlikka hayron bo‘lib qotdi. Tom o‘zini bir lahzaga yig‘ib oldi, va jazo uchun oldinga chiqqanda, Bekkining ko‘zlaridagi minnatdorlik va hayrat unga yuz qamchiga arzirdi. O‘zining ulug‘ ishidan ilhomlanib, u janob Dobbins bergan eng shafqatsiz jazoni ham ovoz chiqarmay qabul qildi. Uning maktabdan keyin ikki soat qolishi haqidagi buyruqni ham beparvo qabul qildi, chunki u kimdir uning qamoqdan ozod bo‘lishini kutib turishini bilardi.
O‘sha kecha Tom Alfred Templdan qasos olish rejasini tuzib, yotdi, chunki Bekki uyalib, hammasini, shu jumladan o‘z xiyonatini ham aytib bergan edi. Lekin qasos haqidagi o‘ylar ham tez orada yoqimli tushlarga o‘rnini bo‘shatdi va Tom uxlab qoldi, qulog‘ida Bekkining so‘nggi so‘zlari jaranglardi:
— Tom, sen qanday olijanob bo‘la olasan!