Ali uni bino ichiga olib kirdi. Doniyor bugun kunduzi yer ostida ko‘rgan yoyning tepa qismi bu yerda butun edi: ikki marmar devor orasidagi ulkan zinasimon yoy binoning tagidan tepasigacha ko‘tarilgan. Marmar yoy bo‘ylab darajalar va ularning mayda bo‘laklari sinchkovlik bilan belgilab chiqilgan edi.

— Bu Fahriy sekstanti, — dedi Ali faxr bilan. — Dunyoda bunday kattasi yo‘q. Tushda Quyosh nuri tepadagi tirqishdan tushib, yoyning ma’lum nuqtasiga tushadi. Shunga qarab biz Quyoshning balandligini o‘lchaymiz. Kechasi esa yulduzlarni kuzatamiz.

— Nima uchun yoy shunchalik katta? — so‘radi Doniyor.

— Asbob qancha katta bo‘lsa, shuncha aniq o‘lchaydi, — tushuntirdi Ali. — Kichik usturlobda bir daraja barmoq uchidek keladi. Bu yerda esa bir daraja deyarli bir odim keladi. Uni yana mayda bo‘laklarga ajratish mumkin.

Ular binoning tomiga chiqishdi. Tepada yana ikki kishi asboblar yonida o‘tirib, nimadir yozishardi. Ulardan biri qog‘oz ustiga egilib, yulduzlar ro‘yxatini to‘ldirayotgan edi.

— Ustozimiz bir buyuk ish boshlaganlar, — dedi Ali pichirlab. — Osmondagi barcha ko‘zga ko‘rinadigan yulduzlarning o‘rnini qaytadan o‘lchab chiqamiz. Qadimgi yunon olimlarining jadvallarida xatolar ko‘p. Biz har birini o‘zimiz tekshiramiz.

Doniyor muzeydagi bitta yozuvni esladi. Vitrina yonida «Ziji jadidi Ko‘ragoniy» degan kitob suratini ko‘rgan va o‘qimasdan o‘tib ketgan edi. Endi u o‘sha kitob ko‘z oldida yozilayotganini ko‘rib turardi.