Men nimani o‘rgandim: 7 saboq

Birinchi saboq: harakat iste’doddan ikki barobar muhim. Sinfda kimdir mavzuni mendan tezroq tushunsa, bu oxirgi natijani hal qilmaydi. Muntazam mehnat vaqt o‘tib bu farqni yo‘qotishi mumkin.

Ikkinchi saboq: maqsadlar ierarxiyasi. Eng tepada bitta katta maqsad bo‘lsin — masalan, shifokor bo‘lib odamlarga yordam berish. Uning ostida o‘rta maqsadlar — tibbiyot oliygohiga kirish, kimyo va biologiyani yaxshi bilish. Eng pastda esa kundalik vazifalar. Kichik vazifa muvaffaqiyatsiz bo‘lsa, katta maqsadni emas, faqat yo‘lni o‘zgartirish kerak.

Uchinchi saboq: mashqni ongli qilish. Yuzta test savolini shunchaki yechishdan ko‘ra, o‘zim eng ko‘p xato qiladigan turdagi yigirma savolni tanlab, har bir xatoni tahlil qilish ancha foydaliroq.

To‘rtinchi saboq: ishtiyoqni kutib o‘tirmaslik. Biror fanga darhol oshiq bo‘lmasam, bu u «meniki emas» degani emas. Qiziqish ko‘pincha bilim chuqurlashgan sari ortadi.

Beshinchi saboq: ishimning boshqalarga foydasini ko‘rish. «Men nima uchun o‘qiyapman?» degan savolga «ota-onam xursand bo‘lishi uchun», «kelajakda odamlarga foyda keltirish uchun» degan javob topsam, charchagan kunlarimda ham davom etishga kuch topaman.

Oltinchi saboq: umid — o‘rgatiladigan xislat. Muvaffaqiyatsizlikdan keyin «men baribir qila olmayman» deyish o‘rniga «keyingi safar boshqacha qanday qilaman?» deb so‘rash umidni saqlaydi. Bu jihatdan kitob Kerol Dvekning g‘oyalariga juda yaqin.

Yettinchi saboq: qat’iyat o‘zini qiynash degani emas. Uzoq yo‘lda yurish uchun dam olish, uxlash, oila va do‘stlar bilan vaqt o‘tkazish ham kerak. Charchoqdan butunlay holdan toygan odam qat’iyatli bo‘la olmaydi. Haqiqiy qat’iyat — yillar davomida barqaror sur’atni saqlay bilish, bir haftalik jazava emas.

Bu saboqlarni o‘qib, bizning madaniyatimizdagi «sabr» tushunchasi yodga tushadi. Xalq maqollarida ham, diniy o‘gitlarda ham sabr va matonat ulug‘langan, shoshqaloqlik esa qoralangan. Dakvortning kitobi bu qadimiy fazilatga zamonaviy psixologiya nuqtai nazaridan qarashga imkon beradi: sabr faqat chidash emas, balki aniq maqsad sari faol va muntazam harakat qilish ekanini ko‘rsatadi.