Qat’iyat namunalari

Dakvort o‘z kitobida turli sohalarda yuqori natijaga erishgan ko‘plab odamlar bilan suhbatlarini ham keltiradi: sportchilar, olimlar, san’atkorlar, biznes rahbarlari, o‘qituvchilar. Ularning hikoyalari bir-biridan farq qiladi, lekin muallif bir umumiy jihatni ko‘radi: bu odamlarning deyarli hech biri oson yo‘ldan bormagan. Ular ko‘p marta muvaffaqiyatsizlikka uchragan, rad javoblarini eshitgan, ba’zan yillar davomida natija ko‘rmagan. Lekin ularni to‘xtatib qolmagan narsa — o‘z ishiga bo‘lgan chuqur qiziqish va u muhim ekanligiga ishonch.

Muallif bu odamlarni «qat’iyat namunalari» deb ataydi va ularning yana bir xususiyatini ta’kidlaydi: ular o‘z ishlaridan hech qachon to‘liq qoniqmaydi, lekin bu norozilik ularni tushkunlikka emas, yanada yaxshiroq qilishga undaydi. Boshqacha aytganda, ular bir vaqtning o‘zida ham qoniqmagan, ham baxtli odamlar.

Kitobda o‘qituvchilar va maktablar haqida ham hikoyalar bor. Dakvort o‘qituvchilikdagi tajribasini eslab, ba’zi o‘quvchilari matematikani dastlab yaxshi tushunmagan bo‘lsa ham, tinimsiz harakat bilan sinfdoshlaridan o‘zib ketganini yozadi. Aynan shu tajriba uni iste’dod haqidagi keng tarqalgan qarashlarga shubha bilan qarashga undagan.

Bizning hayotimizda ham bunday misollar ko‘p. Bir necha yil ketma-ket oliygohga kira olmay, har yili qaytadan tayyorlanib, nihoyat orzusiga erishgan abituriyentlar; kichik ustaxonadan boshlab, yillar davomida hunarini mukammallashtirgan ustalar; har kuni saharda turib mashq qiladigan sportchilar. Ularning hech biri kitob o‘qib qat’iyatli bo‘lmagan, lekin Dakvort aynan shunday odamlarning yashirin «sirini» ilmiy tilda tushuntirishga uringan.