Qor malikasi. Birinchi hikoya: ko‘zgu va uning siniqlari
Qani, boshladik! Hikoyamizning oxiriga yetganimizda, hozirgidan ko‘proq narsani bilib olamiz. Xullas, bir zamonlar bir yovuz jin yashagan ekan — eng yovuzlaridan biri, haqiqiy shayton. Bir kuni uning kayfiyati juda chog‘ bo‘lib qolibdi: u shunday ko‘zgu yasabdiki, unda aks etgan har qanday yaxshi va go‘zal narsa deyarli ko‘rinmay qolar, yomon va xunuk narsa esa yanada bo‘rtib, yanada xunukroq ko‘rinardi. Eng ajoyib manzaralar unda qaynatilgan ismaloqdek ko‘rinar, eng yaxshi odamlar jirkanch bo‘lib qolar yoki boshi bilan tik turgandek, qorinsiz ko‘rinardi. Yuzlar shunchalik buzilib ketardiki, tanib bo‘lmasdi. Agar kimning yuzida bitta sepkil bo‘lsa, u butun burni va og‘zini qoplab yoyilib ketgandek bo‘lardi. Jin buni juda kulgili deb hisoblardi. Agar biror odamning qalbida yaxshi, taqvodor fikr tug‘ilsa, ko‘zguda shunday bir irjayish paydo bo‘lardiki, jin o‘zining ayyorona ixtirosidan qah-qah urib kulardi.
Jinning maktabida o‘qiydigan barcha shogirdlari — uning o‘z maktabi bor edi — hamma joyda bir mo‘jiza yuz berganini aytib yurishardi: endi, deyishardi ular, butun dunyoni va odamlarni ularning asl qiyofasida ko‘rish mumkin. Ular ko‘zguni olib, hamma joyga yugurishdi. Oxiri dunyoda unda buzilgan holda aks etmagan birorta mamlakat ham, birorta odam ham qolmadi. Shunda ular osmonga uchib, farishtalar va Yaratganning o‘zini ham mazax qilmoqchi bo‘lishdi. Ular qanchalik baland ko‘tarilsa, ko‘zgu shunchalik qattiq irjayib, qiyshanglay boshladi — uni zo‘rg‘a ushlab turishardi. Ular tobora balandroq, Xudoga va farishtalarga tobora yaqinroq uchib borishdi. Birdan ko‘zgu shunday dahshatli irjayib, titrab ketdiki, ularning qo‘lidan sirg‘alib chiqib, yerga uchib tushdi va yuz millionlab, milliardlab, yana ham ko‘proq bo‘laklarga parchalanib ketdi. Shundan keyin u avvalgidan ham ko‘proq falokat keltirdi. Ba’zi parchalar qum zarrasidan ham kichik bo‘lib, butun dunyoga tarqalib ketdi va odamlarning ko‘ziga tushib, o‘sha yerda qolib ketdi. Ko‘ziga shunday siniq tushgan odam hamma narsani teskari ko‘radigan yoki har bir narsaning faqat yomon tomonini ko‘radigan bo‘lib qolardi — chunki har bir zarracha butun ko‘zguning xususiyatini o‘zida saqlab qolgan edi. Ba’zi odamlarning esa siniq to‘g‘ri yuragiga tushardi — bu eng dahshatlisi edi: yurak muz parchasiga aylanib qolardi. Ba’zi siniqlar shunchalik katta ediki, ulardan deraza oynasi qilishardi — bunday derazadan do‘stlaringga qarama, yaxshisi. Boshqa siniqlardan ko‘zoynak yasashardi — odamlar narsalarni yaxshiroq ko‘rish, ular haqida adolatliroq fikr yuritish uchun shunday ko‘zoynak taqishsa, bu ham katta falokat edi. Yovuz jin buni ko‘rib, qorni qotguncha kulardi — bu unga xuddi qitiqlagandek yoqardi. Ammo havoda hali ko‘plab mayda siniqlar uchib yurardi. Endi ular haqida eshitamiz.