Muso alayhissalomdan keyin ko‘p yillar o‘tib, Bani Isroil yana dushmanlar zulmiga duch keldi. Ular o‘z payg‘ambarlaridan birini: «Bizga bir podshoh tayinla, Alloh yo‘lida jang qilaylik», deb so‘rashdi. Alloh ularga Tolutni podshoh qilib tayinladi. Bani Isroil uning kambag‘alligini ro‘kach qilib e’tiroz bildirishdi, lekin payg‘ambar: «Alloh uni sizlardan tanladi va unga ilm va jismda kenglik berdi», dedi (Baqara surasi, 246–247-oyatlar ma’nosi).

Tolut qo‘shini bilan yo‘lga chiqdi. Yo‘lda Alloh ularni sinadi: bir daryodan o‘tishda faqat bir hovuch suv ichishga ruxsat berildi. Ko‘pchilik o‘zini tutolmay to‘yib ichdi va jangga yaramay qoldi. Ozchilik esa sabr qildi. Dushman qo‘shini va uning qo‘mondoni Jolutni ko‘rganda, ba’zilari: «Bugun bizda Jolut va uning qo‘shiniga qarshi kuch yo‘q», deyishdi. Allohga ro‘baro‘ bo‘lishiga ishonganlar esa: «Qanchadan-qancha oz guruh Allohning izni bilan ko‘p guruh ustidan g‘olib kelgan», deyishdi (Baqara surasi, 249-oyat ma’nosi).

Ana shu jangda yosh Dovud alayhissalom Jolutni o‘ldirdi. Qur’on aytadi: «Allohning izni bilan ularni yengdilar. Dovud Jolutni o‘ldirdi. Alloh unga podshohlik va hikmat berdi va xohlagan narsasini o‘rgatdi» (Baqara surasi, 251-oyat ma’nosi). Shu tariqa Dovud alayhissalom ham payg‘ambar, ham podshoh bo‘ldi.

Alloh Dovudga Zaburni nozil qildi: «Dovudga Zaburni berdik» (Niso surasi, 163-oyat ma’nosi). Uning ovozi juda go‘zal edi. Alloh unga ajoyib bir fazl berdi: tog‘lar va qushlar u bilan birga Allohni tasbeh qilishardi. «Ey tog‘lar, u bilan birga tasbeh aytinglar, qushlar ham!» (Saba surasi, 10-oyat ma’nosi). «Biz tog‘larni u bilan birga kechqurun va tongda tasbeh aytadigan qilib bo‘ysundirdik. Qushlarni ham to‘plangan holda — hammasi Unga qaytuvchi edi» (Sod surasi, 18–19-oyatlar ma’nosi).

Dovud alayhissalomga yana bir mo‘jiza berildi — temir uning qo‘lida yumshardi. «Biz unga temirni yumshoq qildik: „Sovutlar yasa va halqalarini o‘lchab qil“» (Saba surasi, 10–11-oyatlar ma’nosi). U jangchilarni himoya qiladigan sovutlar yasardi. Qur’on bu hunarni «sizlarni jangdagi zarbalardan saqlash uchun» o‘rgatilgan, deb aytadi (Anbiyo surasi, 80-oyat).

Podshoh bo‘lishiga qaramay, Dovud alayhissalom o‘z qo‘l mehnati bilan kun ko‘rardi. Miqdom ibn Ma’dikarib roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Hech kim o‘z qo‘l mehnatidan yeganidan ko‘ra yaxshiroq taom yemagan. Allohning payg‘ambari Dovud alayhissalom o‘z qo‘l mehnatidan yer edi», deganlar (Buxoriy rivoyati). Butun bir davlatning boshlig‘i davlat xazinasidan emas, o‘z mehnatidan yashashni afzal ko‘rgan.

Dovud alayhissalom ibodatda ham namuna edi. Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz: «Allohga eng sevimli namoz — Dovudning namozi, Allohga eng sevimli ro‘za — Dovudning ro‘zasidir. U kechaning yarmini uxlar, uchdan birida namoz o‘qir va oltidan birida yana uxlar edi. Bir kun ro‘za tutib, bir kun og‘iz ochiq yurardi», deganlar (Buxoriy va Muslim rivoyati). E’tibor bering: bu ibodat muvozanatli edi — u o‘zini ham, oilasini ham, xalqini ham unutmasdi. Shu hadisning boshqa bir rivoyatida «dushman bilan to‘qnashganda qochmas edi» degan so‘zlar ham bor.

Alloh Dovudni adolatli hukmdor qildi: «Ey Dovud, Biz seni yer yuzida xalifa qildik. Odamlar orasida haq bilan hukm qil va havoyi nafsga ergashma, u seni Allohning yo‘lidan adashtiradi» (Sod surasi, 26-oyat ma’nosi).

Qur’onda Dovud alayhissalomning hukm chiqarishi bilan bog‘liq ikki voqea bor. Birinchisida ikki da’vogar devordan oshib, uning mehrobiga kirib kelishdi. Biri: «Mening bu birodarimning to‘qson to‘qqizta sovliq qo‘yi bor, menda esa bitta. U shuni ham menga ber, deb so‘zda meni yengib qo‘ydi», dedi. Dovud: «U sening qo‘yingni o‘z qo‘ylariga qo‘shishni so‘rab, senga zulm qilibdi», dedi. So‘ng Dovud bu voqea Allohning sinovi ekanini angladi, Robbisidan mag‘firat so‘rab, sajdaga yiqildi va tavba qildi. Alloh uni mag‘firat qildi (Sod surasi, 21–25-oyatlar ma’nosi). Ko‘pchilik muhaqqiq ulamolar uning xatosi ikkinchi tomonni eshitmay turib hukm chiqarishga shoshilgani edi, deydi. Bu voqea atrofida ba’zi kitoblarda payg‘ambarga mutlaqo nomunosib bo‘lgan isroiliy hikoya to‘qilgan. Ibn Kasir kabi mufassirlar uni qat’iyan rad etishgan, biz ham uni keltirmaymiz.

Ikkinchi voqeada esa bir kishining qo‘ylari kechasi boshqa birovning ekinzoriga kirib, uni payhon qilgan edi. Dovud va o‘g‘li Sulaymon bu ish bo‘yicha hukm chiqarishdi. Qur’on aytadi: «Biz uni (to‘g‘ri hukmni) Sulaymonga tushuntirdik. Har ikkalasiga hikmat va ilm berdik» (Anbiyo surasi, 78–79-oyatlar ma’nosi). Ya’ni Sulaymonning hukmi to‘g‘riroq bo‘lgan, lekin bu Dovudni kamsitmaydi — ikkalasi ham ijtihod qilgan va ikkalasiga ham ilm berilgan. Ota o‘g‘lining to‘g‘ri fikrini qabul qilgan.

Saboq: Dovud alayhissalom podshoh bo‘lsa ham, o‘z mehnati bilan yashadi, kechasi ibodat qilib, kunduzi adolat bilan hukm yuritdi. Kuchli ibodat va kuchli mehnat bir-biriga to‘sqinlik qilmaydi. Hukm chiqarishdan oldin esa har ikki tomonni eshitish kerak.

Qur’onda: Baqara surasi, 246–251-oyatlar; Sod surasi, 17–26-oyatlar; Saba surasi, 10–11-oyatlar; Anbiyo surasi, 78–80-oyatlar; Niso surasi, 163-oyat; Isro surasi, 55-oyat.