AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Tom Soyerning sarguzashtlari25 / 35

25. Xazina izlash

Har bir to‘g‘ri tarbiyalangan bolaning hayotida bir kun keladi: u qayerdadir yashirilgan xazinani qazib topishni juda-juda xohlab qoladi. Bu istak bir kuni Tomni ham to‘satdan tutdi. U Jo Harperni izlab chiqdi, ammo topa olmadi. Keyin Ben Rojersni qidirdi — u baliq oviga ketgan ekan. Shunda u Qonli Qo‘l Gek Finnga duch keldi. Gek bunday ish uchun eng to‘g‘ri odam edi. Tom uni xilvat joyga olib borib, rejasini ochiq aytdi. Gek darhol rozi bo‘ldi. Gekda doimo vaqt bor edi, vaqt esa pul emas edi.

— Qayerdan qazishimiz kerak? — so‘radi Gek.

— Ha, deyarli hamma joyda.

— Nima, xazina hamma joyda yashiringanmi?

— Yo‘q, albatta, emas. U juda alohida joylarda yashiriladi, Gek. Ba’zan orollarda, ba’zan quruq daraxtning shoxi yarim tunda soya tashlaydigan joyda, ko‘chirilmagan sandiqda. Lekin ko‘pincha arvohli uylarda pol ostida.

— Kim yashiradi?

— Albatta, qaroqchilar. Kim bo‘lardi? Yakshanba maktabi direktorlarimi?

— Bilmayman. Agar menda bo‘lsa, yashirmasdim, sarflab, vaqtimni chog‘ o‘tkazardim.

— Men ham. Lekin qaroqchilar unday qilmaydi. Ular har doim yashiradi va qoldiradi.

— Keyin qaytib kelib olishmaydimi?

— Yo‘q, ular eslab qolmoqchi bo‘ladi, lekin odatda belgilarni unutishadi yoki o‘lib qolishadi. Xazina uzoq vaqt yotadi va zanglaydi. Keyin kimdir eski sarg‘ish qog‘oz topadi, unda belgilar qanday topilishi yozilgan bo‘ladi — bu qog‘ozni o‘qish uchun bir hafta kerak, chunki u asosan belgi va iyerogliflardan iborat.

— Iyero... nima?

— Iyerogliflar — rasmlar va narsalar, bilasan, hech narsani anglatmaydiganga o‘xshaydi.

— Senda shunday qog‘oz bormi, Tom?

— Yo‘q.

— Unda belgilarni qanday topasan?

— Menga belgilar kerak emas. Ular doim arvohli uy ostiga, orolga yoki bitta shoxi chiqib turgan quruq daraxt ostiga ko‘mishadi. Biz Jekson orolini biroz sinab ko‘rdik. Endi Still-Xaus daryochasi bo‘yidagi eski arvohli uy bor, quruq daraxtlar esa juda ko‘p.

— Hammasi ostida xazina bormi?

— Albatta yo‘q!

— Unda qaysi biri ekanini qanday bilasan?

— Hammasini qazib ko‘ramiz!

— Ey, Tom, bu butun yozni oladi.

— Xo‘sh, nima bo‘pti? Masalan, ichida yuz dollar bo‘lgan, zanglagan, kulrang mis qozon topsang, yoki olmos to‘la chirigan sandiq topsang, nima deysan?

Gekning ko‘zlari porladi.

— Bu juda zo‘r. Menga yuz dollar bersang, yetadi. Olmos kerak emas.

— Mayli. Lekin men olmoslardan voz kechmayman. Ba’zilari dona-donasi yigirma dollar turadi.

Ular belkurak va qo‘l belkurak olib, uch mil narigi tepalikka, Kardiff tepaligining narigi tomonidagi quruq daraxt tagiga borishdi. Ular issiqda terlab yetib kelishdi, eman soyasida o‘tirib, dam olishdi.

— Gek, agar bu yerda xazina topsak, ulushingni nima qilasan?

— Men har kuni pirog yeyman va bir stakan gazli suv ichaman. Har bir sirkka boraman. Ajoyib vaqt o‘tkazaman.

— Saqlamaysanmi?

— Saqlaymanmi? Nima uchun?

— Keyin yashashga bo‘lishi uchun.

— Yo‘q, buning foydasi yo‘q. Otam bir kuni qaytib kelib, hammasini oladi, keyin uni bir zumda tugatadi. Sen o‘zingnikini nima qilasan, Tom?

— Men yangi baraban, haqiqiy qilich, qizil galstuk, buldog it sotib olaman va uylanaman.

— Uylanasan?! Tom, sen... aqldan ozibsan.

— Kutib tur, ko‘rasan.

— Bu dunyodagi eng ahmoqona ish. Otam bilan onamni qara. Doim urishishardi.

— Bu boshqa. Men uylanmoqchi bo‘lgan qiz urishmaydi.

— Tom, menimcha, ularning hammasi bir xil. Qizning ismi nima?

— Keyinroq aytaman. Hozir emas.

Ular ishga kirishdi va yarim soat terlab qazishdi. Hech narsa topilmadi. Yana bir soat qazishdi. Yana hech narsa. Gek dedi:

— Ular har doim shunday chuqur ko‘mishadimi?

— Ba’zan. Ammo har doim emas. Menimcha, biz to‘g‘ri joyni topmadik.

Ular boshqa joyni tanlab, qayta boshladilar. Mehnat biroz sekinlashdi, lekin baribir oldinga siljidi. Nihoyat Tom bir xulosaga keldi: xazinani yarim tunda, shoxning soyasi tushgan joyda qazish kerak ekan. Shuning uchun ular kechasi qaytib kelishga qaror qilishdi.

Yarim tunda ular qaytib kelishdi, soya tushgan joyda qazishdi. Ammo hech narsa chiqmadi. Gek charchab, hafsalasi pir bo‘ldi. Tom esa yangi g‘oya o‘ylab topdi:

— Biz noto‘g‘ri qildik, Gek. Biz arvohli uyni sinab ko‘rishimiz kerak!

Gek titrab ketdi.

— Men arvohli uylarni yoqtirmayman, Tom. Ular o‘lik odamlardan ham yomon.

— Arvohlar faqat kechasi yuradi, Gek. Kunduzi qazishimiz mumkin.

Ular ertaga kunduzi borishga kelishishdi.

← Oldingi bobKeyingi bob →