AsosiyFanlarKitoblarReyting
Qo‘llab-quvvatlash

O‘quvchilar va abituriyentlar uchun bepul testlar va kitoblar. Testlar doim bepul.

Loyihani qo‘llab-quvvatlash

Platforma

  • Fanlar
  • Kitoblar
  • Reyting
  • Kabinet

Loyiha

  • Qo‘llab-quvvatlash
  • Telegram: @bilgo_uz_bot

Huquqiy

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Hisobni o‘chirish

© 2026 Bilgo · Barcha huquqlar himoyalangan

AsosiyFanlarKitoblarReyting
← Tom Soyerning sarguzashtlari11 / 35

11. Shubha Potterga tushadi

Tushga yaqin butun qishloq dahshatli xabardan larzaga keldi. Telegrafga hojat ham yo‘q edi: xabar odamdan odamga, guruhdan guruhga, uydan uyga deyarli telegraf tezligida tarqaldi. Albatta, o‘qituvchi o‘sha kunning qolgan qismida dars bermadi; agar bermasa, shahar uni g‘alati deb o‘ylardi.

Qotillangan odamning yonidan qonli pichoq topilgan va uni kimdir Maff Potterniki deb tanigan edi. Bir kech qolgan fuqaro tunda Potterning soyda yuvinayotganini ko‘rgan, u esa darhol yashiringanini aytdi. Shubhali holat edi, ayniqsa yuvinish Potterning odati emasdi. Shahar qotilni qidirishga otlandi, sherif esa uni kechgacha qo‘lga olishiga ishonardi.

Butun shahar qabristonga oqib ketdi. Tom ham olomon bilan birga bordi. Garchi u hech qayerga borishni istamasa ham, qandaydir qo‘rqinchli, tushunib bo‘lmas jozibakor kuch uni u yoqqa tortardi. Qo‘rqinchli joyga yetib kelgach, u olomon orasidan suqilib o‘tdi va g‘amgin manzarani ko‘rdi. Kimdir uning qo‘lini chimchiladi. U o‘girildi va Gek bilan ko‘zlari to‘qnashdi. Ikkalasi ham darhol boshqa tomonga qarashdi, kimdir ularning nigohidagi ma’noni sezmasin deb.

Birdan olomon g‘uvillab qoldi:

— U keldi! O‘zi keldi!

— Kim? Kim?

— Maff Potter!

Sherif Potterni qo‘lidan ushlab olib keldi. Bechoraning yuzi qo‘rqinchli darajada oqarib ketgan, ko‘zlarida qo‘rquv bor edi. U qotillangan odam oldiga kelganda, titrab, yuzini qo‘llari bilan yopdi va yig‘lab yubordi.

— Men buni qilmadim, do‘stlar, — dedi u. — Sharafim haqqi, men qilmadim.

— Kim seni ayblayapti? — deb qichqirdi bir ovoz.

Potter boshini ko‘tarib, umidsizlik bilan atrofga qaradi. U Badjahl Joni ko‘rdi va qichqirdi:

— Ey, Badjahl Jo, sen menga va’da bergan eding...

— Bu sening pichog‘ingmi? — deb sherif pichoqni uning oldiga tashladi.

Potter yiqilib tushardi, agar uni ushlab qolishmaganida. Keyin dedi:

— Bir narsa menga aytgandi, qaytib kelib, olmasam... — U titrab, qo‘lini silkitdi. — Ayt ularga, Jo, ayt! Endi foydasi yo‘q.

Shunda Gek va Tom tilsiz va qotib turib, toshyurak yolg‘onchining sovuqqonlik bilan bayon qilayotganini eshitishdi. Ular har lahza osmondan chaqmoq tushib, uni urib o‘ldirishini kutishardi. Ammo hech narsa bo‘lmadi. Jo bayonotini tugatdi va ham tirik, ham butun holda turaverdi. Shunda bolalarning qasamni buzish va bechora aldangan mahbusni qutqarish istagi so‘ndi: bu odam, aftidan, shaytonga o‘zini sotgan, bunday kuchlarga qarshi chiqish esa xavfli edi.

— Nega qochib ketmading? Nega bu yerga qaytding? — so‘radi kimdir.

— Bilmadim, — ingradi Potter. — Qochmoqchi edim, lekin oyoqlarim meni shu yerga olib keldi.

Badjahl Jo qasamyod ostida o‘z bayonotini sovuqqonlik bilan takrorladi. Bolalar uni endi shaytonning sherigi deb hisoblay boshlashdi va kechalari unga ko‘z tikishga qaror qilishdi: ehtimol, uning xo‘jayinini ko‘rib qolishar.

Tomning tashvishli vijdoni uni bir hafta uxlatmadi. Bir kuni nonushtada Sid dedi:

— Tom, sen shunday tipirchilab, uyqungda gapirasanki, men yarim kechagacha uxlay olmayman.

Tom oqarib ketdi.

— Bu yomon belgi, — dedi Polli xola jiddiy ohangda. — Nima o‘ylayapsan, Tom?

— Hech narsa. Hech narsa haqida bilmayman.

— Sen kecha «qon, qon» deb gapirding, — dedi Sid. — Va «menga zulm qilmang, aytaman» deding. Nimani aytasan?

Polli xola yordamga keldi:

— Qo‘y! Bu dahshatli qotillik. Men ham har kechasi u haqda tush ko‘raman.

Tom keyingi bir hafta tishi og‘riyapti deb, jag‘ini bog‘lab yotdi. U Sidning tunda kuzatib yotganini va ba’zan bog‘lamni yechib, gaplarni tinglashga urinayotganini bilmasdi.

Har kuni bir-ikki marta Tom qamoqxonaning kichkina panjarali derazasiga borib, «qotil»ga topgan kichik sovg‘alarini uzatardi. Bu uning vijdonini biroz tinchlantirardi.

← Oldingi bobKeyingi bob →