73. Bilasizlarmi?

Afandi masjidda va’z aytishi kerak edi. U minbarga chiqib so‘radi:

— Ey jamoat, men sizlarga nima haqida gapirmoqchiman, bilasizlarmi?

— Yo‘q, bilmaymiz, — deyishdi jamoat.

— Bilmasangiz, bilmaydigan odamlarga nima deyman? — dedi Afandi va minbardan tushib ketdi.

Keyingi juma u yana so‘radi:

— Men nima haqida gapirmoqchiman, bilasizlarmi?

Jamoat bu safar ehtiyot bo‘lib:

— Ha, bilamiz! — deyishdi.

— Bilsangiz, menga aytib o‘tirishning hojati yo‘q, — dedi Afandi va yana tushib ketdi.

Uchinchi juma jamoat maslahatlashib oldi. Afandi so‘raganda, yarmi «bilamiz», yarmi «bilmaymiz» dedi.

— Juda yaxshi, — dedi Afandi. — Unda bilganlar bilmaganlarga aytib bersin.

74. Ovoz qayergacha yetadi

Afandi masjid minorasiga chiqib, baland ovoz bilan azon aytdi va shu zahoti tushib, ko‘cha bo‘ylab yugurib ketdi. Bir kishi so‘radi:

— Afandi, qayerga yuguryapsiz?

— Ovozim qayergacha yetishini bilmoqchiman!

75. Ming tanga

Afandi har kuni namozdan keyin baland ovoz bilan duo qilardi:

— Xudoyim, menga ming tanga ber. Bitta kam bo‘lsa ham olmayman!

Qo‘shnisi uni hazillashib sinamoqchi bo‘ldi. To‘qqiz yuz to‘qson to‘qqizta tangani bir xaltaga solib, Afandining tomidan tashlab yubordi. Afandi xaltani ochib, tangalarni sanadi. Bitta kam chiqdi. U osmonga qarab dedi:

— Xudoyim, rahmat. Qolgan bittasini keyin berarsan.

Qo‘shni eshigini qoqib kirdi:

— Afandi, bu mening pulim edi! Bittasi kam bo‘lsa olmayman degan edingiz-ku!

— Sen o‘z ishingni qil, — dedi Afandi. — Men Xudo bilan gaplashib oldim.

Qo‘shni pulini qaytarib olguncha Afandini ancha ko‘ndirishiga to‘g‘ri keldi.

76. Minoradagi ovoz

Afandi hammomda cho‘milib, qo‘shiq ayta boshladi. Hammomning gumbazi ovozini shunday jaranglatdiki, Afandi o‘z ovoziga o‘zi qoyil qoldi: «Menda qanday ajoyib ovoz bor ekan! Buni odamlardan yashirish gunoh». U to‘g‘ri masjidning minorasiga chiqib, baland ovoz bilan qo‘shiq boshladi. Pastdagilar quloqlarini bekitib qichqirishdi:

— Afandi, tush! Ovozing qulog‘imizni teshib yuboryapti!

— Ovozimga qoyil qolmoqchi bo‘lsangiz, — dedi Afandi, — minoraning tepasiga hammom qurib bering!

77. Eski qabr

Afandi qarib qolganda qo‘shnilariga vasiyat qildi:

— Men vafot etsam, meni yangi qabrga emas, eski bir qabrga qo‘yinglar.

— Nega? — deyishdi ular.

— So‘roq qiluvchi farishtalar kelib, eski qabrni ko‘rsa, «Bu odam allaqachon so‘roq qilingan» deb o‘tib ketishadi.

78. Qiyomat qachon?

Bir kishi Afandidan so‘radi:

— Afandi, qiyomat qachon bo‘ladi?

— Qaysi qiyomatni so‘rayapsan? — dedi Afandi. — Agar xotinim vafot etsa, bu kichik qiyomat. Agar men vafot etsam, bu katta qiyomat bo‘ladi.

79. Ro‘zaning hisobi

Ramazon oyi kirganda Afandi ro‘za kunlarini sanab borish uchun bir ko‘zaga har kuni bittadan tosh tashlab qo‘yardi. Buni ko‘rgan kichkina qizi otasiga «yordam» bermoqchi bo‘lib, ko‘zaga bir hovuch tosh tashlab yubordi.

Bir kuni qo‘shnilar so‘rashdi:

— Afandi, ramazonning bugun nechanchi kuni?

Afandi uyga kirib, ko‘zadagi toshlarni sanadi — bir yuz yigirmata chiqdi. U qaytib chiqib dedi:

— Bugun ramazonning qirq beshinchi kuni.

— Afandi, oy o‘ttiz kun bo‘ladi-ku!

— Men sizlarga rahm qilib, ozroq aytdim, — dedi Afandi. — Agar ko‘zaga ishonsangiz, bugun bir yuz yigirmanchi kun.