Maqsad va intizom: o‘zingizni boshqarish

«Men shifokor bo‘lmoqchiman». «Men dasturchi bo‘lmoqchiman». «Men chet elda o‘qimoqchiman». Bunday gaplarni ko‘p yoshlardan eshitamiz. Bular — orzular. Orzu juda muhim: u yo‘nalish beradi, ichki olov yoqadi, qiyin kunlarda «nega?» degan savolga javob bo‘ladi. Lekin orzuning o‘zi sizni hech qayerga olib bormaydi. Orzu — manzil, lekin unga yetish uchun yo‘l kerak.

Orzu, maqsad va reja orasidagi farqni tushunib olaylik. Orzu — «Men shifokor bo‘lmoqchiman». Maqsad — «Men kelasi yil tibbiyot oliygohiga grant asosida kirmoqchiman». Reja — «Buning uchun har kuni ikki soat biologiya va bir yarim soat kimyo o‘qiyman, har shanba sinov testi yechaman, xatolar daftarini yurgizaman». Orzu ilhom beradi, maqsad aniqlik beradi, reja esa har kuni nima qilishni aytadi.

Yaxshi maqsad qanday bo‘ladi? U aniq bo‘ladi: nimaga erishmoqchisiz, aniq aytilgan. U o‘lchanadigan bo‘ladi: erishdingizmi yoki yo‘qmi, bilish mumkin. U real bo‘ladi: qiyin, lekin imkonsiz emas. U muhim bo‘ladi: aynan siz uchun ahamiyatli. Va uning muddati bo‘ladi: qachongacha. «Ingliz tilini o‘rganaman» — noaniq istak. «Besh oy ichida ingliz tilidan sinov testlarida barqaror yaxshi natija ko‘rsataman, buning uchun har kuni 30 ta so‘z va bitta grammatik mavzu o‘rganaman» — bu maqsad.

Maqsadni yozib qo‘yish muhim. Boshdagi fikr kun davomida yuzlab boshqa fikrlar orasida yo‘qolib ketadi. Qog‘ozga yozilgan maqsad esa har kuni ko‘z oldingizda turadi. Ko‘p yoshlar maqsadini kichik qog‘ozga yozib, stol ustiga yoki xona devoriga yopishtirib qo‘yadi. Ertalab turganda, o‘qishga o‘tirganda, charchaganda — ko‘zingiz unga tushadi va nega bu ishni qilayotganingizni eslatadi.

Maqsad faqat sizniki bo‘lishi ham muhim. Boshqalarning maqsadini ko‘chirib olsangiz — masalan, do‘stingiz qayerga kirsa, siz ham o‘sha yerga — qiyin kunlarda uni ushlab turish qiyin bo‘ladi. O‘zingizdan so‘rang: «Agar hech kim bilmasa, hech kim maqtamasa ham, men shu maqsadni tanlarmidim?» Agar javob «ha» bo‘lsa — demak, bu sizning maqsadingiz.

Bu kitob — maqsadga yetish yo‘lidagi eng muhim vosita, ya’ni o‘zingizni boshqarish haqida. Biz katta maqsadni qanday kichik qadamlarga bo‘lishni, odatlarni qanday shakllantirishni, motivatsiya yo‘qolganda nima qilishni, yiqilgandan keyin qanday turishni ko‘rib chiqamiz. Ota-ona kutishlari va o‘z orzularingiz orasidagi muvozanat, sog‘liq, sabr va shukr haqida ham gaplashamiz. Chunki o‘zingizni boshqarish — faqat ko‘p ishlash emas, balki o‘zingizni tushunish va o‘zingizga g‘amxo‘rlik qilish hamdir.

Bugun qiling:

1. O‘z orzuingizni bitta jumlada yozing.

2. Shu orzuga olib boradigan bitta aniq, o‘lchanadigan, muddatli maqsadni yozing.

3. Maqsadingizni kichik qog‘ozga yozib, har kuni ko‘radigan joyga yopishtiring.