Hikoya qahramoni — Santyago ismli ispaniyalik yosh cho‘pon. U Andalusiya dalalarida qo‘ylarini boqib yuradi. Ota-onasi uni ruhoniy bo‘lishini xohlagan, u esa dunyoni ko‘rishni orzu qilgani uchun cho‘ponlikni tanlagan: cho‘pon har doim yo‘lda bo‘ladi. U o‘qishni biladi, yonida doim kitob olib yuradi va qo‘ylarini juda yaxshi tushunadi.

Bir kuni Santyago xarob bo‘lib qolgan eski cherkovda tunaydi. Shu yerda u ikkinchi marta bir xil tush ko‘radi: bir bola uni qo‘lidan ushlab Misrdagi piramidalar oldiga olib boradi va o‘sha yerda xazina borligini aytadi. Ammo tush har safar xazina joyini aytishdan oldin uziladi.

Santyago tushni ta’birlashi uchun keksa bir lo‘li ayolga boradi. Ayol unga piramidalarga borish kerakligini aytadi va xazinaning bir qismini haq sifatida so‘raydi. Yigit bunga unchalik ishonmaydi. Ammo keyin u shahar maydonida sirli bir chol bilan uchrashadi. Chol o‘zini qadimiy Salem shahrining shohi deb tanishtiradi, yigitning o‘tmishini biladi va unga hayotdagi eng muhim narsa haqida gapiradi: har bir odamning o‘z yo‘li, o‘z vazifasi bor, va uni amalga oshirishga intilish — insonning asl burchi. Chol unga yo‘lda yordam beradigan ikki kichik tosh hadya qiladi: bu toshlar savolga «ha» yoki «yo‘q» deb javob berishga yordam beradi.

Santyago qo‘ylarini sotadi va dengizni kesib o‘tib, Afrikadagi Tanjer shahriga boradi. U yerda birinchi kunning o‘zidayoq aldanib, bor pulidan ayriladi. Notanish yurtda, tilini bilmaydigan shaharda, pulsiz qolgan yigit tushkunlikka tushadi. Lekin u taslim bo‘lmay, bir billur idishlar sotuvchisining do‘koniga ishga kiradi.

Do‘kon egasi keksa, mehribon, ammo o‘zgarishlardan qo‘rqadigan odam. Santyago yangi g‘oyalar taklif qiladi va savdo jonlanadi. Bir yilga yaqin vaqt ichida yigit uyiga qaytib, ikki barobar ko‘p qo‘y sotib olishga yetadigan pul yig‘adi. Endi u tanlov oldida turadi: tanish va xavfsiz hayotga qaytishmi yoki tushdagi xazina ortidan sahroga yo‘l olishmi?

Santyago yo‘lni davom ettirishga qaror qiladi va Misrga ketayotgan karvonga qo‘shiladi. Karvonda u alkimyo sirini — oddiy metallni oltinga aylantirish usulini o‘rganish uchun mashhur alkimyogarni qidirib yurgan bir ingliz bilan tanishadi. Ingliz kitoblardan o‘rganishga ishonadi, Santyago esa tabiatni, sahroni, tuyalarni kuzatib o‘rganadi. Ikkovi bir-biridan ko‘p narsa o‘rganadi.

Sahroda qabilalar o‘rtasida urush boshlanadi va karvon bir vohada to‘xtashga majbur bo‘ladi. Shu vohada Santyago quduq boshida Fotima ismli qizni uchratadi va unga oshiq bo‘ladi. Endi uning oldida yangi savol paydo bo‘ladi: sevgi yo‘lni to‘xtatadimi yoki unga kuch beradimi? Vohada Santyago bir g‘aroyib belgini ko‘radi va bu uni vohaning taqdirida muhim rol o‘ynashga olib keladi. Aynan shu yerda u nihoyat haqiqiy Alkimyogar bilan uchrashadi.

Alkimyogar uni o‘z shogirdiga aylantiradi. Ular birga sahro bo‘ylab yo‘lga chiqadi. Yo‘lda Santyago yuragini tinglashni, qo‘rquvni tanishni va dunyo bilan til topishishni o‘rganadi. Uni shunday sinovlar kutadiki, ular faqat jasorat emas, balki o‘ziga va o‘z yo‘liga to‘liq ishonishni talab qiladi.

Santyago piramidalarga yetib boradimi, xazina bormi va u aslida nimani topadi — bu savollarning javobi kitobning eng kutilmagan va eng chiroyli qismida.

Yakunini kitobning o‘zidan o‘qing.