Maugli o‘n yetti yoshga kirdi. U yoshidan kattaroq ko‘rinardi, chunki o‘rmonda yaxshi ovqatlanish, yugurish va suzish uni kuchli va baquvvat qilgan edi. U daraxtning shoxida bir qo‘li bilan yarim soat osilib tura olardi, yugurayotgan yosh kiyikni ham ushlay olardi. O‘rmondagi hamma uni Xo‘jayin deb tanir va undan qo‘rqardi. Agar u ovoz chiqarsa, katta hayvonlar ham orqaga chekinardi. Uning ko‘zlari esa doim mayin edi: hatto jang qilganda ham Bagiraning ko‘zlaridek yonmasdi.

Akela vafot etgan, Balu juda qarib qolgan, Bagira esa hali kuchli bo‘lsa-da, endi kamroq ov qilardi. Kaa esa avvalgidek, ming yildan beri yashayotgandek, o‘zgarmasdi.

O‘rmonda bahor kelayotgan edi. Hindistonda yil fasllari bir-biriga deyarli sezilmay o‘tadi. Ammo bir kun keladi, hamma narsa yangidan tug‘iladi. Havoda yangi hidlar paydo bo‘ladi, qushlar yangi qo‘shiqlar kuylaydi, hayvonlar esa birdan quvnoq va telba bo‘lib qoladi. O‘rmon xalqi buni «Yangi gaplar vaqti» deb ataydi.

Maugli har yili bahorni yaxshi ko‘rardi. U bu vaqtda butun o‘rmon bo‘ylab yugurar, kuylar va quvnoq yurardi. Lekin bu yil boshqacha edi.

Bir kuni ertalab u uyg‘onganida, ko‘nglida g‘alati og‘irlik his qildi. U ovqat yeyishni ham istamadi. U o‘zi uchun eng yaxshi ko‘rgan joylarda yurdi, lekin hech narsa uni xursand qilmadi.

— Nima bo‘ldi, kichkina birodar? — so‘radi Bagira. — Yuzing nega bunday?

— Bilmayman, — dedi Maugli. — Men juda baxtsizman. Ammo nega — bilmayman.

— Bu Yangi gaplar vaqti, — dedi Bagira kulib. — Hammaga g‘alati narsalar bo‘ladi. O‘tib ketadi.

Lekin o‘tib ketmadi. Kechqurun o‘rmonning hamma xalqi kuylar, raqs tushar, uvillar, qichqirardi. Faqat Maugli yolg‘iz edi. U o‘rmon bo‘ylab yurib, hamma joyga qaradi va hech kim uni chaqirmaganini sezdi. Hatto to‘rtta birodari ham o‘z ishlari bilan band edi.

— Men ularning xo‘jayiniman, — dedi u o‘ziga achchiq. — Lekin bugun hech kim mening ovozimni eshitmaydi. Nega? Men ularga hech qanday yomonlik qilmadim.

U bir hovuz yoniga keldi va o‘z aksiga qaradi. Uning yuzi qayg‘uli edi.

— Men zaharlanganmanmi? — so‘radi u o‘zidan. — Yo‘q, men hech qanday zaharli narsa yemadim. Unda nega yuragim og‘riyapti?

Shunda u yugura boshladi. Bu Bahor yugurishi edi. U nimadan qochayotganini bilmay, nima izlayotganini bilmay, tun bo‘yi yugurdi. Tepaliklardan oshib, daralardan o‘tib, botqoqlarni kechib yugurdi. Oy yorug‘ida hamma narsa boshqacha ko‘rinardi. U hech qachon bunday tez yugurmagan edi.

Tong otayotganida u o‘rmon chetiga yetib keldi. Oldinda keng dalalar va kichik qishloq bor edi. Qishloqda odamlar uyg‘onib, o‘choqlarini yoqishardi. Tutun hidi Mauglining burniga keldi.

— Bu Messuaning qishlog‘i emas, — dedi u. — Lekin, ehtimol, Messua shu yerdadir.

U eslab qoldi: ko‘p yil oldin, Sherxonni o‘ldirgandan keyin, qishloqdagilar Messua va uning erini jodugarlikda ayblab, o‘ldirmoqchi bo‘lishgan edi. O‘shanda Maugli ularni qutqarib, xavfsiz joyga — inglizlar yashaydigan shaharga yo‘l ko‘rsatgan edi. Va o‘shanda o‘rmon xalqi — fillar, bo‘rilar va boshqalar — o‘sha qishloqni o‘rmonga aylantirib yuborgan edi.

Maugli bir kulbaning yonidan o‘tdi va derazadan ichkariga qaradi. U yerda bir ayol o‘choq oldida o‘tirardi. Uning yonida esa kichik bola o‘ynardi. Ayol boshini ko‘tarib, uni ko‘rdi va qo‘rqib ketdi.

— Kim u? — dedi u. Keyin ko‘zlari kattalashdi. — Nathu? Nathu, bu sensanmi?

Bu Messua edi! U qarib qolgan, sochlariga oq tushgan edi, lekin Maugli uni darhol tanidi.

— Ha, onajon, — dedi Maugli. — Bu men, Nathu.

U kulbaga kirdi. Messua uni quchoqladi va yig‘lab yubordi.

— Sen qanday katta bo‘lib qolding! — dedi u. — Sen ilgari kichkina bola eding. Endi esa xuddi o‘rmon xudosidek ko‘rinasan. Ovqatlanasanmi? Kel, o‘tir.

Maugli o‘tirdi. Messua unga sut va non berdi. Ular uzoq gaplashdi. Messua unga erining vafot etganini, endi o‘g‘li bilan yolg‘iz yashayotganini aytdi. Mauglining ko‘zlari uyquga ketardi. U butun tun yugurgan edi.

— Uxla, — dedi Messua. — Bu yerda xavfsiz. Men seni qo‘riqlayman.

Maugli o‘choq yonida uxlab qoldi. U uyg‘onganida, Messua uning yonida o‘tirib, sochini silardi. Kichkina bola esa uning qo‘liga tirmashib, kulardi.

— Sen o‘rmondan qaytib keldingmi? — so‘radi Messua. — Bu yerda qolasanmi?

Maugli javob bermadi. U endi nimani istashini tushunmasdi.

Shu payt eshik oldida Kulrang birodar paydo bo‘ldi. U Mauglining izidan tun bo‘yi yugurib kelgan edi. Messua qo‘rqib ketdi, lekin bola qo‘rqmadi: u bo‘rining boshini silab, kuldi.

— Bu mening birodarim, — dedi Maugli. — U senga hech qachon tegmaydi.

Kulrang birodar Mauglining oldiga yotdi.

— Kichkina birodar, — dedi u. — Sen o‘rmondan nega qochding? Biz seni izladik.

— Men qochmadim, — dedi Maugli. — Men nimani izlayotganimni bilmayman. Lekin bu yerga keldim.

Kulrang birodar uzoq vaqt unga qarab turdi.

— Esingdami, Akela nima degan edi? — dedi u. — «Vaqt keladi, odam odamga qaytadi». Balki o‘sha vaqt keldi.

Maugli jim qoldi. Keyin u Messuaga qaradi, keyin kichkina bolaga, keyin derazadan o‘rmon tomonga.

— Men o‘rmonga qaytishim kerak, — dedi u. — Men u yerdagilar bilan xayrlashishim kerak.

U o‘rmonga qaytdi. Bagira, Balu va Kaa uni kutib turishardi.

— Biz bilardik, — dedi Balu. — Odam odamga qaytadi. Biz buni boshidan bilardik. Sen bizga to‘liq tegishli emas eding.

— Lekin men sizni sevaman! — dedi Maugli. — Men sizlarsiz yashay olmayman!

— Kichkina birodar, — dedi Bagira yumshoq. — Men ham sening ketishingni istamayman. Lekin bu Qonun. Har bir narsaning o‘z joyi bor. Sening joying — odamlar orasida. Sen u yerda ham o‘rmonning xo‘jayini bo‘lasan.

— Xotirangni yo‘qotma, — dedi Kaa. — Biz senga doim yordam beramiz. Agar senga kerak bo‘lsak, chaqir. Biz kelamiz.

Maugli Baluni quchoqladi va yig‘ladi.

— Men sizni hech qachon unutmayman, — dedi u. — Siz mening birinchi ustozlarim, mening oilam edingiz.

— Bu yaxshi gap, — dedi Balu. — Endi bor. Qorong‘i tushmasidan oldin bor.

Bagira Mauglining oldiga keldi va uning qo‘liga boshini surtdi. Bu uning eng yaxshi xayrlashuvi edi.

— Meni o‘sha qafasdan qutqargan qulfni sindirganimni eslaysanmi? — dedi u. — Men o‘shanda ozodlikni tanladim. Sen esa endi o‘zingni tanlayapsan. Ikkalamiz ham to‘g‘ri qildik. Bor, kichkina birodar. Yaxshi ov senga.

Maugli o‘rmondan chiqib ketdi. To‘rtta birodari esa uning orqasidan ergashdi.

— Biz sen bilan boramiz, — deyishdi ular. — Biz odamlar orasida ham sening birodarlaring bo‘lamiz.

Shunday qilib, Maugli o‘rmonni tark etdi. U so‘nggi marta Kengash Qoyasiga, Akela yotgan joyga, Ona Bo‘ri g‘origa qaradi. Keyin tepalikdan pastga, odamlar tomonga yo‘l oldi. Uning ortidan to‘rtta kulrang soya jim ergashib borardi.

O‘rmon esa uni unutmadi. Har bahorda, Yangi gaplar vaqtida, o‘rmon xalqi Maugli — bo‘rilar boqqan, ayiq o‘qitgan, pantera asragan, ilon qutqargan odam bolasi haqida bir-biriga hikoya qilib berishadi. Bu esa Maugli haqidagi hikoyalarning oxirgisi edi.