Bu voqea Maugli Sioni To‘dasidan haydalishidan ancha oldin, Balu unga O‘rmon Qonunini o‘rgatayotgan kunlarda bo‘lgan edi. Katta, jiddiy, keksa qo‘ng‘ir ayiq shunday ziyrak shogird bilan juda xursand edi. Yosh bo‘rilar Qonunning faqat o‘z To‘dasi va xalqiga tegishli qismini o‘rganib, keyin qochib ketishardi. Maugli esa odam bolasi bo‘lgani uchun ko‘proq o‘rganishi kerak edi.

Bagira ba’zan o‘rmon bo‘ylab kelib, o‘z sevgan bolasining qanday o‘qiyotganini ko‘rish uchun yonbag‘irda yotib, quloq solardi. Maugli daraxtga chiqib, Baluga ko‘rsatgan barcha Qonunlarni aytib berardi: daraxtga chiqish qoidalari, suvda suzish qoidalari, chirigan shoxni sog‘idan qanday ajratish, asalarilarning uyasidan o‘tishda ularga qanday muloyim gapirish, kunduzi ko‘rshapalak Mangni uyg‘otganda nima deyish, suvga sakrashdan oldin suv ilonlarini qanday ogohlantirish. Lekin eng muhimi — Ov qilayotgan hayvonning so‘zi edi: begona yerda ov qilayotganda shunday deyish kerak: «Menga bu yerda ov qilishga ruxsat bering, chunki men ochman». Va javob: «Ovla, lekin faqat ovqat uchun, o‘yin uchun emas».

— Odam bolasi, odam bolasi, — dedi Balu Bagiraga, — u bo‘ridan ko‘proq bilishi kerak.

— Lekin bunday kichkina boshga qancha narsa sig‘adi? — dedi Bagira. — Bugun sen uni urding, yuzi ko‘karib ketdi.

— O‘rmonda kichiklik hech kimni o‘limdan qutqarmaydi, — dedi Balu jiddiy. — Bilmaganlik uchun o‘limdan ko‘ra, mendan zarba yegani yaxshi. Hozir men unga Asosiy so‘zlarni o‘rgatyapman. Bu so‘zlar uni o‘rmonda qushlardan, ilon xalqidan va to‘rt oyoqlilardan himoya qiladi. U endi butun o‘rmondan ham himoya so‘ray oladi. Bu bir oz kaltakka arzimaydimi? Maugli, kel, Asosiy so‘zlarni ayt.

Maugli daraxtdan sirg‘alib tushdi.

— Ov qiladigan xalq uchun: «Biz bir qondanmiz, sen va men», — dedi u bo‘ri ohangida. — Qushlar uchun ham shunday, faqat kalxatdek hushtak bilan. Ilonlar uchun esa — vishillash.

— Mana ko‘rdingmi? — dedi Balu faxr bilan. — Mana nima uchun kaltak arziydi.

Lekin Maugli maqtovni eshitib, kerilib qoldi.

— Mening ham o‘z qabilam bo‘ladi, — dedi u. — Ularni daraxtlar ustidan olib boraman va kun bo‘yi qari Baluga shox-shabba otaman!

— Bu nima yangi gap? — dedi Balu g‘azab bilan.

— Ha, va Bagiraga ham. Ular menga shunday va’da berishdi. Bandar-loglar!

Balu Mauglini yerga tushirib, uni bir tomonga itarib yubordi. Bagira esa ko‘zlari jahl bilan yonib turardi.

— Bandar-loglar bilan — maymunlar xalqi bilan — gaplashdingmi?

— Balu meni urganda, — dedi Maugli, — men ketdim va kulrang maymunlar daraxtdan tushib, menga achinishdi. Ular menga yong‘oq berishdi va meni daraxt ustiga olib chiqishdi. Ular meni o‘z birodarlari deyishdi, faqat dumim yo‘q, deyishdi. Va bir kun kelib men ularning sardori bo‘laman, deyishdi.

— Ularning sardori yo‘q, — dedi Bagira. — Ular yolg‘onchi. Doim yolg‘on gapirishgan.

— Ular juda yaxshi edi va meni yana kelishga chaqirishdi. Nega meni ular bilan bo‘lishimga ruxsat bermaysiz? Ular ham men kabi ikki oyoqda turadi. Ular meni urmaydi. Kun bo‘yi o‘ynaydi.

— Eshit, odam bolasi, — dedi Balu, va uning ovozi issiq tunda momaqaldiroqdek gumburladi. — Men senga butun O‘rmon Qonunini o‘rgatdim — maymunlardan tashqari. Ularning Qonuni yo‘q. Ular — chetdagilar. Ularning o‘z tili yo‘q, ular eshitgan so‘zlarini o‘g‘irlab olishadi. Ularning yo‘li bizning yo‘limiz emas. Ularning sardori yo‘q. Ularning xotirasi yo‘q. Ular maqtanishadi, o‘zlarini buyuk xalq deb aytishadi, lekin bir yong‘oq tushsa, hammasini unutib, kulishadi. Biz o‘rmon xalqi ular bilan gaplashmaymiz. Biz ular ichadigan joyda ichmaymiz, ular yuradigan joyda yurmaymiz, ular o‘ladigan joyda o‘lmaymiz. Ular haqida Baludan oldin eshitganmisan?

— Yo‘q, — dedi Maugli pichirlab, chunki o‘rmon juda jim bo‘lib qolgan edi.

— O‘rmon xalqi ularni tilga ham olmaydi va o‘yiga ham keltirmaydi. Ular juda ko‘p, yovuz, iflos, uyatsiz. Agar ularning biror bir doimiy istagi bo‘lsa — bu o‘rmon xalqining e’tiborini tortish. Lekin biz ularga e’tibor bermaymiz, hatto ular boshimizga yong‘oq va iflos narsalar tashlasa ham.

U gapini tugatmasdanoq daraxtlar ustidan yong‘oq va shoxlar yog‘ila boshladi. Yuqoridan yo‘tal, uvillash va g‘azabli sakrashlar eshitildi.

— Maymunlar xalqi taqiqlangan, — dedi Balu. — O‘rmon xalqi uchun taqiqlangan. Esingda tut.

— Taqiqlangan, — dedi Bagira. — Lekin men baribir sen, Balu, uni oldindan ogohlantirishing kerak edi, deb o‘ylayman.

— Men? Qanday qilib men bilardim, u bu iflos xalq bilan o‘ynaydi deb? Maymunlar! Tfu!

Ular uchalasi tushlik uyqusiga yotishdi. Maugli Balu va Bagira o‘rtasida uxlab qoldi. U maymunlar haqida unutib yubordi.

Uyg‘onganida u kimningdir qo‘llari — qattiq, kuchli, kichkina qo‘llari — uning qo‘l va oyoqlarini ushlab olganini his qildi. Keyin esa shoxlar yuziga urildi. U yuqoridan pastga qaradi va Baluning o‘rmonni uyg‘otib yuborgan chuqur qichqirig‘ini, Bagira esa tishlarini ko‘rsatib, daraxt tanasi bo‘ylab sakrab chiqayotganini ko‘rdi. Bandar-loglar g‘alaba bilan qichqirib, yuqori shoxlarga qochishdi. Bagira u yerga ergasha olmadi.

— U bizga e’tibor berdi! Bagira bizga e’tibor berdi! — qichqirishdi ular. — Butun o‘rmon xalqi bizning ayyorligimiz va mahoratimizdan hayratda!

Ular daraxtlar ustidan uchib ketishdi. Maymunlarning daraxt yo‘llari bor edi: ular yerdan yuz fut balandda, tog‘lar va daralar oshib ketadi. Ikki eng kuchli maymun Mauglini qo‘ltig‘idan ushlab, daraxt cho‘qqilari bo‘ylab yigirma fut sakrab borishardi. Ba’zan pastda yashil o‘rmon dengizini ko‘rardi, ba’zan esa shoxlar uning yuziga urilardi.

Avval u qo‘rqib ketdi, keyin g‘azablandi, keyin esa o‘ylay boshladi. Eng avval Balu va Bagiraga xabar berish kerak edi. Ular maymunlar tezligida orqada qolib ketishgan edi. Pastga qarash befoyda edi — faqat shoxlarning yuqori tomonlari ko‘rinardi. Shuning uchun u yuqoriga qaradi va uzoqda, ko‘k osmonda, kalxat Chilning o‘rmon ustida aylanib uchayotganini ko‘rdi. Chil maymunlar nimanidir olib ketayotganini ko‘rib, bu yegulik bo‘lsa kerak deb, pastga tushdi. Mauglini ko‘rib, u hushtak chaldi. Maugli unga Kalxat tili bilan Asosiy so‘zni aytdi:

— Biz bir qondanmiz, sen va men! Mening izimni kuzatib bor! Sioni To‘dasidagi Balu va Kengash Qoyasidagi Bagiraga ayt!

— Kim nomidan, birodar? — Chil uni hech qachon ko‘rmagan edi, garchi u haqida eshitgan bo‘lsa ham.

— Maugli, Qurbaqa. Odam bolasi, deb atashadi meni! Izimni kuzat!

Oxirgi so‘zlarni u yuqoriga otilib borarkan aytdi. Chil boshini qimirlatib, yuqoriga ko‘tarildi va u yerda qotib qolib, maymunlar Mauglini olib ketayotgan joyni kuzatdi.

— Ular hech qachon uzoqqa bormaydi, — dedi Chil o‘zicha. — Ular boshlagan narsani hech qachon oxiriga yetkazmaydi. Bu safar, ko‘zim yetishicha, ular o‘z boshlariga balo orttirishdi. Chunki Balu hech qachon tentak emas, Bagira esa, bilganimdek, echkidan boshqa narsalarni ham o‘ldira oladi.

Balu va Bagira esa g‘azab va qayg‘udan aqlini yo‘qotgan edi. Bagira daraxtlarga hech qachon chiqmagan balandlikka chiqardi, lekin ingichka shoxlar uning og‘irligi ostida sinardi va u pastga tushib ketardi.

— Nega odam bolasini ogohlantirmading?! — qichqirdi u bechora Baluga. — Agar maymunlar uni o‘ldirib qo‘yishsa-chi? Bunga sen aybdor bo‘lasan!

— Tezroq! Tezroq! Biz ularni ushlay olamiz! — dedi Balu.

— Bunday tezlikda? Yarador sigir ham bizdan oldinroq yetib boradi! Qonun o‘qituvchisi, bolalarni urib o‘rgatuvchi — bir mil shunday chayqalib borsang, yorilib ketasan. O‘tir va o‘yla! Reja tuz. Hozir quvish vaqti emas. Agar biz ularni juda yaqin quvsak, ular uni tashlab yuborishi mumkin.

— Arrula! Uh! Ular uni ko‘tarib charchab, allaqachon tashlab yuborishgan bo‘lishi mumkin. Kim maymunlarga ishonadi? Boshimga o‘lik ko‘rshapalaklarni qo‘ying! Qora suyaklarni yeyishga majbur qiling! Meni asalari uyasiga tiqing va meni o‘ldirib, gienalar bilan ko‘mib qo‘ying, chunki men eng baxtsiz ayiqman! Arrula! Vay! Ey Maugli, Maugli! Nega men seni maymunlardan ogohlantirmadim, boshingni yorish o‘rniga?

— U Asosiy so‘zlarni biladi, — dedi Bagira toqatsizlik bilan.

Balu birdan to‘xtab qoldi.

— Men tentakman! Men semiz, ildiz yeydigan qo‘ng‘ir tentakman! — dedi u. — Lekin bir narsa esimga tushdi. To‘g‘ri: Bandar-loglar Ilon Kaadan qo‘rqishadi. U ham ular singari daraxtga chiqa oladi. U kechasi yosh maymunlarni o‘g‘irlaydi. Uning nomini shivirlab aytsang ham, ularning dumlari muzlab qoladi. Kaaga boramiz.

— U biz uchun nima qiladi? U bizning qabilamizdan emas, oyoqsiz, va juda yovuz ko‘zlari bor, — dedi Bagira.

— U juda keksa va juda ayyor. Va eng muhimi, u doim och, — dedi Balu umid bilan. — Unga ko‘p echki va’da qilamiz.

— U ovqatlangandan keyin bir oy uxlaydi. Hozir uyqudagi bo‘lishi mumkin. Va agar uyg‘oq bo‘lsa ham, o‘zi echki ovlay oladi, — dedi Bagira. Lekin u ham boshqa yo‘l topa olmadi.

Ular Kaani issiq qoyada, quyosh nuri ostida yotgan holda topishdi. U oxirgi ikki hafta davomida terisini almashtirgan edi va endi juda chiroyli ko‘rinardi: o‘ttiz futlik tanasi tugunlar va egri chiziqlar bilan o‘ralgan, terisi yangi, yaltirab turardi. U o‘z boshini yerga qo‘yib, tilini chiqarib yotardi va o‘yga cho‘mgan edi.

— U hali ovqatlanmagan, — dedi Balu yengil nafas olib. — Ehtiyot bo‘l, Bagira. U teri almashtirgandan keyin har doim ko‘r bo‘lib qoladi va tez hujum qiladi.

Kaa zaharli ilon emas edi — u hatto zaharli ilonlarni qo‘rqoq deb hisoblardi. Uning kuchi quchog‘ida edi: kimni o‘rab olsa, u bilan ish tugardi.

— Yaxshi ov! — dedi Balu, o‘tirib.

Kaa boshini ko‘tardi.

— Yaxshi ov hammamizga, — javob berdi u. — Oho, Balu, bu yerda nima qilyapsan? Yaxshi ov, Bagira. Yaqin atrofda o‘yin bormi? Men qorni bo‘sh quduqdek bo‘mbo‘shman.

— Biz ov qilyapmiz, — dedi Balu beparvo. U Kaani shoshiltirib bo‘lmasligini bilardi: u juda katta edi.

— Unda men ham sizga qo‘shilaman, — dedi Kaa. — Bagira yoki Balu uchun bitta zarba ko‘pmi, ozmi — farqi yo‘q. Men esa, men, yo‘lda kun bo‘yi kutib turaman, yosh maymunni olish uchun. Tfu! Shoxlar ham avvalgidek emas: hammasi chirigan va mo‘rt.

— Ehtimol, sening og‘irliging sabab bo‘lgandir, — dedi Balu.

— Men juda uzunman, juda uzunman, — dedi Kaa biroz faxrlanib. — Lekin baribir, bu yangi o‘sgan daraxtlarning aybi. Oxirgi ovda men deyarli yiqildim. Dumimni daraxt atrofiga mahkam o‘ramagan bo‘lsam, bandar-loglar yuqorida meni ko‘rib, eng yomon so‘zlar bilan masxara qilishdi.

— Oyoqsiz, sariq yer qurti, — dedi Bagira mo‘ylovini silab, xuddi nimanidir eslagandek.

— Sss! Shunday deyishdimi? — Kaaning ovozi g‘alati bo‘lib qoldi.

— Ha, o‘tgan oy ham shunday deyishdi. Ular hamma narsani aytishadi, hatto tishlaring tushib qolgan, sen faqat echki bolasidan kattaroq narsadan qo‘rqasan, deyishdi, — davom etdi Bagira yoqimli ovozda.

Ilon odatda o‘z g‘azabini ko‘rsatmaydi, ayniqsa Kaa kabi ehtiyotkor, keksa piton. Lekin Balu va Bagira Kaaning tomog‘i ostidagi mushaklarning shishib, qimirlayotganini ko‘rishdi.

— Bandar-loglar o‘z joylarini o‘zgartirishdi, — dedi Kaa sekin. — Bugun men quyoshga chiqqanimda, ularning daraxt ustida qichqirib ketayotganini eshitdim.

— Biz o‘shalarni ovlayapmiz, — dedi Balu. Bu gap uning tomog‘iga tiqilib qoldi: o‘rmonda hech kim maymunlarga qiziqqanini tan olgani yo‘q edi.

— Unda bu ish kichik emas ekan, — dedi Kaa qiziqib. — Ikki shunday ovchi — o‘z o‘rmonining sardorlari — bandar-loglarni ovlayotgan bo‘lsa.

— Gap shundaki, — dedi Balu, — men Sioni bo‘rilariga Qonun o‘rgatuvchi keksa va ba’zan juda tentak bir ayiqman, Bagira esa...

— Bagira — Bagira, — dedi qora pantera va jag‘ini qarsillatib yumdi. U kamtarlikni yoqtirmasdi. — Muammo shunday, Kaa. O‘sha yong‘oq o‘g‘rilari bizning odam bolamizni o‘g‘irlab ketishdi. U haqda eshitgan bo‘lsang kerak.

— Men odam bolasi haqida eshitganman. Lekin ishonmaganman, — dedi Kaa.

— U eng yaxshi va eng aqlli, eng jasur odam bolasi, — dedi Balu. — Mening eng yaxshi shogirdim. U Baluning nomini butun o‘rmonga mashhur qiladi. Bundan tashqari, men uni sevaman, Kaa.

— Tss, tss, — dedi Kaa boshini tebratib. — Men ham sevgi nima ekanini bilardim. Men aytib beradigan hikoyalar bor edi...

— Ular keyin, — dedi Bagira tez. — Hozir odam bolamiz bandar-loglar qo‘lida. Biz bilamizki, ular o‘rmonda faqat Kaadan qo‘rqishadi.

— Ular faqat mendan qo‘rqishadi, haqli ravishda, — dedi Kaa. — Shovqinli, tentak, behuda — maymunlar. Odam bolasi ular orasida yaxshi joyda emas. Ular yong‘oqni ko‘tarib charchaydi va uni yarim yo‘lda tashlaydi. Ular shoxni yarim kun ko‘tarib yurishadi, keyin uni ikkiga bo‘lib tashlashadi. Shu odam bolasi omadsiz. Ular meni sariq baliq deb atashganmidi?

— Qurt, qurt, yer qurti, — dedi Bagira, — va boshqa narsalar ham, men uyalaman aytishga.

— Biz ularga xo‘jayinlariga qanday hurmat bilan gapirish kerakligini eslatib qo‘yishimiz kerak, — dedi Kaa. — Ular qayerga ketishdi?

— Faqat o‘rmon biladi. Quyosh tomonga, menimcha, — dedi Balu. — Biz seni bilasan deb o‘ylagandik, Kaa.

— Men? Qanday qilib? Men ularni yo‘limga uchrasa, ovlayman, lekin bandar-loglarni yoki baqalarni ovlamayman.

— Yuqoriga! Yuqoriga! Yuqoriga! Hillo! Illo! Illo! Yuqoriga qara, Sioni To‘dasidan Balu!

Balu ovoz qayerdan kelayotganini ko‘rish uchun yuqoriga qaradi. U yerda kalxat Chil quyosh nurida qanotlari yaltirab, pastga tushib kelardi.

— Nima gap? — dedi Balu.

— Men Mauglini bandar-loglar orasida ko‘rdim. U menga sizga aytishimni so‘radi. Men kuzatdim. Bandar-loglar uni daryoning narigi tomonidagi maymunlar shahriga — Sovuq Uylarga olib ketishdi. Ular u yerda bir kecha qolishi mumkin, o‘n kecha ham, bir soat ham. Men ko‘rshapalaklarga tun bo‘yi kuzatishni aytdim. Bu mening xabarim. Pastdagilarga yaxshi ov!

— To‘yib ovqatlan, Chil! — qichqirdi Bagira. — Men keyingi o‘ljamning boshini senga qoldiraman, eng yaxshi kalxat!

— Hech narsa emas, hech narsa. Bola Asosiy so‘zni bildi. Men boshqa hech narsa qilmadim, — dedi Chil va yana osmonga ko‘tarildi.

— U tilni unutmagan, — dedi Balu faxr bilan kulib. — Shunday kichkina bola, daraxt ustida olib ketilayotganda ham qushlar uchun Asosiy so‘zni esladi!

— Uning boshiga juda qattiq urilgan edi, — dedi Bagira. — Lekin men ham uning bilan faxrlanaman. Endi Sovuq Uylarga borishimiz kerak.

Sovuq Uylar — o‘rmonda ko‘milib qolgan, tashlandiq qadimiy shahar edi. Hayvonlar odamlar yashagan joylardan foydalanishmaydi. Yovvoyi to‘ng‘iz foydalanishi mumkin, lekin ov qiluvchi qabilalar yo‘q. Maymunlar esa u yerda yashashardi — agar ularni yashaydi deyish mumkin bo‘lsa.

— Bu yarim kechalik yo‘l, — dedi Balu.

— Men tez boraman, — dedi Bagira.

Kaa hech narsa demadi. U shunchaki tanasini cho‘zib, qirg‘oqdagi qamishlar orasidan o‘tdi. Bagira yugurardi, lekin Kaa unga yetib turardi.

Ular Sovuq Uylarga yetib borganlarida oy chiqqan edi. Shahar qadimgi qirollarning shahri edi: buzilgan saroylar, qulagan ibodatxonalar, quruq hovuzlar va tosh yo‘llar. Maymunlar o‘zlarini u yerda odamlardek tutishardi: saroy xonalariga kirishardi, o‘tirib o‘ylashardi, keyin hammasini unutib, bir-biri bilan urishishardi.

Maugli saroyning ayvonida, maymunlar bilan o‘ralgan holda o‘tirardi. U och, charchagan va g‘azablangan edi. Maymunlar uni o‘rgatmoqchi edilar: ular unga shoxlarni bog‘lashni, uy qurishni o‘rgatishini so‘rashdi, keyin bir zumda unutishdi va bir-birining dumini tortib o‘ynay boshlashdi.

— Balu to‘g‘ri aytgan edi, — dedi Maugli o‘ziga. — Ularning Qonuni yo‘q, Ov chaqirig‘i yo‘q, sardori yo‘q — faqat ahmoqona so‘zlar va o‘g‘irlik qilgan qo‘llar. Agar men bu yerda och qolib o‘lsam, aybim o‘zimda.

Bulut oyni to‘sdi. Bagira va Kaa shahar devoriga yetib kelishdi.

— Men g‘arbiy devorga boraman, — shivirladi Kaa, — va tepalikdan pastga tez tushaman. Ular yuzlab bo‘lib menga otilmaydi, lekin...

— Bilaman, — dedi Bagira. — Balu ham yetib kelyapti. Men boshlayman.

Bagira ayvonga indamay sakradi. U maymunlarni o‘ngga va chapga urib, tishlab tashlay boshladi. Lekin ular ko‘p edi — yuzlab, hatto minglab. Ular Bagiraning ustiga yopirilishdi, uni tishlashdi, tirnashdi, sochini yulishdi.

Maymunlar Mauglini eski ko‘shk tomiga sudrab olib chiqib, teshik orqali ichkariga tashlashdi. Maugli Balu o‘rgatgandek yiqildi va oyog‘iga tushdi.

— Shu yerda qol, — qichqirishdi maymunlar, — biz do‘stlaringni o‘ldirgunimizcha. Keyin sen bilan o‘ynaymiz — agar zaharli xalq seni tirik qoldirsa.

Ko‘shk ichida ilonlar bor edi: Maugli ularning vishillashini eshitdi va darhol ilonlar tilida Asosiy so‘zni aytdi:

— Biz bir qondanmiz, sen va men!

— Ha! Boshingni egilgan holda ushla, — deyishdi ilonlar. — Oyog‘ingni ehtiyot qil, odam bolasi, bizning dumimizni bosma.

Maugli imkon qadar tik turdi va tashqaridagi jang shovqiniga quloq soldi: maymunlarning qichqirig‘i, Bagiraning g‘azabli xirillashi.

— Balu yaqin bo‘lishi kerak. Bagira yolg‘iz kelmagan, — dedi Maugli va qichqirdi: — Bagira, hovuzga! Hovuzga yugur! Suvga sho‘ng‘i!

Bagira eshitdi. Bu ovoz unga yangi kuch berdi. U maymunlarni yorib o‘tib, hovuzga yetdi va sho‘ng‘idi. Maymunlar uni ta’qib qila olmadilar: ular suvdan qo‘rqishardi. Bagira suv ichida faqat boshini chiqarib, ilonlar tilida yordam so‘radi.

Shu payt Balu devordan oshib keldi. U hansirab, maymunlarni quchoqlab, ularni bir-biriga urib, bo‘kirardi:

— Men keldim! Men keldim, Bagira! Men sizni panjalarim bilan ezaman, ey iflos xalq!

Kaa esa g‘arbiy devordan eng og‘ir kuch bilan keldi. Pitonning hujumi — bu uch-to‘rt yuz funtlik kuchli boshning zarbasidir. U jangga sho‘ng‘ib, birinchi zarbasi bilan Baluni o‘rab olgan maymunlarni sochib yubordi.

— Kaa! Bu Kaa! Qochinglar! Qochinglar! — qichqirishdi maymunlar.

Kaa nomini eshitib, maymunlar har tomonga qochib ketishdi. Ular daraxtlarning yuqori shoxlariga chiqib, qo‘rquvdan qaltirab o‘tirishdi. Shahar devorlarida va tomlarida hech kim ovoz chiqarmadi.

Kaa ko‘shkka yaqinlashdi va dumini bir urib, devorni yiqitdi. Maugli teshikdan sakrab chiqib, Balu va Bagira o‘rtasiga tushdi va ularning bo‘yinlarini quchoqladi.

— Yaradormisan? — so‘radi Balu.

— Men och va bir oz ezilganman. Lekin ular sizni qanday qilib yarador qilishdi, birodarlarim! Qoningiz oqyapti.

— Boshqalar ham qon oqizyapti, — dedi Bagira lablarini yalab, devor tagidagi o‘lik maymunlarga qarab.

— Bu hech narsa emas, hech narsa — sen sog‘ bo‘lsang bas, kichkina qurbaqam! — dedi Balu.

— Bu haqda keyinroq gaplashamiz, — dedi Bagira sovuq ovozda. Maugli bu ovozdan xursand emas edi. — Lekin mana Kaa. Biz unga g‘alabamiz va sening hayoting uchun qarzdormiz. Unga o‘rmon odati bo‘yicha minnatdorchilik bildir, Maugli.

Maugli ortiga o‘girildi va o‘zidan yuqorida tebranib turgan pitonning boshini ko‘rdi.

— Bu odam bolasimi? — dedi Kaa. — Juda yumshoq teri, va bandar-logga o‘xshaydi. Ehtiyot bo‘l, odam bolasi: bir kuni oqshom, terimni endigina almashtirgan paytimda, seni maymun deb o‘ylab qolmay tag‘in.

— Biz bir qondanmiz, sen va men, — dedi Maugli. — Bu kecha hayotimni sen qutqarding. Agar sen hech qachon och bo‘lsang, Kaa, mening o‘ljam sening o‘ljang bo‘ladi.

— Rahmat, kichkina birodar, — dedi Kaa, garchi uning ko‘zlari kulib turgan bo‘lsa ham. — Bunday jasur ovchi nimani o‘ldiradi? Men keyingi safar ov qilishga chiqqanimda unga ergashishim uchun so‘rayman.

— Men hech narsani o‘ldirmayman — men juda kichkinaman — lekin echkilarni haydab beraman. Qorningiz bo‘sh bo‘lsa, menga keling. Mening bir oz kuchim bor, — u qo‘llarini ko‘rsatdi, — va agar siz biror tuzoqqa tushsangiz, men sizga, Bagiraga va Baluga qarzimni to‘layman. Yaxshi ov, ustozlarim!

— Yaxshi gapirding, — dedi Balu, chunki Maugli minnatdorchilikni juda chiroyli aytgan edi.

Kaa boshini Mauglining yelkasiga bir zum qo‘ydi.

— Jasur yurak va muloyim til, — dedi u. — Ular seni o‘rmonda uzoqqa olib boradi, odam bolasi. Lekin endi do‘stlaring bilan tez ket. Uyquga yot, chunki oy botyapti, keyin nima bo‘lishini ko‘rishing yaxshi emas.

Oy tepaliklar ortiga botayotgan edi. Kaa vayron bo‘lgan maydon o‘rtasiga sudralib chiqdi va jag‘larini bir-biriga qarsillatib urdi. Hamma maymunlarning ko‘zlari unga qadaldi.

— Oy botdi, — dedi u. — Ko‘rish uchun yorug‘lik yetarlimi?

Devorlardan daraxtdagi shamoldek nola eshitildi:

— Biz ko‘ryapmiz, Kaa.

— Yaxshi. Endi Raqs boshlanadi — Kaaning Ochlik Raqsi. O‘tiring va qarang.

U ikki-uch marta katta doira bo‘ylab aylandi, boshini o‘ngdan chapga tebratdi. Keyin tanasidan halqalar va sakkizlar yasay boshladi, yumshoq, sirpanchiq uchburchaklar, kvadratlar, beshburchaklar. Hech qachon shoshilmay, hech qachon to‘xtamay, past va g‘ingshigan qo‘shig‘ini kuylardi. Qorong‘ilik tobora qalinlashdi va nihoyat sudraluvchi, o‘zgaruvchan halqalar ko‘rinmay qoldi, faqat tangalarining shitirlashi eshitilardi.

Balu va Bagira tosh kabi qotib qolishdi, tomoqlarida g‘ingshib, bo‘yinlaridagi yoli tik turardi. Maugli esa hayrat bilan qarardi.

— Bandar-loglar, — dedi nihoyat Kaa ovozi. — Mening buyrug‘imsiz qo‘l yoki oyoqni qimirlata olasizlarmi? Gapiring!

— Sening buyrug‘ingsiz qo‘l yoki oyoqni qimirlata olmaymiz, Kaa!

— Yaxshi! Hammangiz bir qadam menga yaqinlashing.

Maymunlar qatori ojizlik bilan oldinga suzildi. Balu va Bagira ham ular bilan birga bir qadam oldinga tashlashdi.

— Yaqinroq! — vishilladi Kaa. Hammasi yana bir qadam qo‘yishdi.

Maugli qo‘llarini Balu va Bagiraning ustiga qo‘ydi va ularni olib ketdi. Ular xuddi tushdan uyg‘ongandek bir silkinishdi.

— Qo‘lingni yelkamdan olma, — shivirladi Bagira. — Ushlab tur, bo‘lmasa men qaytishim kerak — Kaaga qaytishim kerak. Aah!

— Bu faqat keksa Kaa chang ichida aylana yasayapti, — dedi Maugli. — Ketaylik.

Ular uchalasi devordagi teshikdan o‘rmonga sirg‘alib chiqishdi.

— Uf! — dedi Balu daraxtlar ostida yana tik turganida. — Men Kaa bilan boshqa hech qachon ittifoq tuzmayman. — Va u butun tanasi bilan silkindi.

— U bizdan ko‘proq biladi, — dedi Bagira qaltirab. — Agar men u yerda qolganimda, uning tomog‘iga to‘g‘ri kirib ketgan bo‘lardim.

— Oy yana chiqqunga qadar ko‘plar o‘sha yo‘ldan ketadi, — dedi Balu. — U yaxshi ov qiladi — o‘z yo‘li bilan.

— Lekin bularning hammasi nimani anglatardi? — dedi Maugli, u pitonning sehrli kuchi haqida hech narsa bilmasdi. — Men faqat katta ilonni qorong‘i tushguncha tentak aylanalar yasayotganini ko‘rdim. Uning burni esa yarador edi. Ho! Ho!

— Maugli, — dedi Bagira g‘azab bilan, — uning burni sen uchun yarador edi. Mening quloqlarim, yonlarim, panjalarim va Baluning bo‘yni, yelkasi ham sen uchun tishlangan. Na Balu, na Bagira ko‘p kunlar davomida xursand ov qila olmaydi.

— Hech narsa emas, — dedi Balu. — Bizda odam bolasi qaytib keldi.

— To‘g‘ri, lekin u bizga katta vaqt va qon qimmatga tushdi. Va eng muhimi, sharafimiz. Esingda bo‘lsin, Maugli, men, Qora Pantera, Kaadan himoya so‘rashga majbur bo‘ldim, Balu va men esa Ochlik Raqsidan qushchalardek tentak bo‘lib qoldik. Bularning hammasi, odam bolasi, sening bandar-loglar bilan o‘ynaganing uchun.

— To‘g‘ri, — dedi Maugli qayg‘u bilan. — Men yomon odam bolasiman va qornim ichimda qayg‘u bilan to‘la.

— Mf! Qonun nima deydi, Balu?

Balu Mauglini ko‘proq muammoga solishni istamasdi, lekin Qonunni ham buzolmasdi. U ming‘irladi:

— Qayg‘u jazoni to‘xtatmaydi. Lekin esingda tut, Bagira, u juda kichkina.

— Esimda. Lekin u yaramaslik qildi va hozir jazolanishi kerak. Maugli, aytadigan gaping bormi?

— Hech narsa. Men noto‘g‘ri qildim. Balu va sen yaradorsiz. Bu adolatli.

Bagira unga bir necha marta mehr bilan shapaloq urdi — pantera nuqtai nazaridan bu juda yengil edi, lekin yetti yoshli bola uchun anchagina kaltak edi. Maugli bir og‘iz ham shikoyat qilmadi. Hammasi tugagach, u yo‘talib, o‘rnidan turdi.

— Endi, — dedi Bagira, — mening orqamga chiq, kichkina birodar, uyga ketamiz.

O‘rmon Qonunining go‘zal tomonlaridan biri shuki, jazo hamma hisobni yopadi. Shundan keyin hech kim gina saqlamaydi.

Maugli boshini Bagiraning orqasiga qo‘ydi va shunday qattiq uxlab qoldiki, uni g‘origa yotqizishganda ham uyg‘onmadi.