Bu bob Elbert Xabbardning asl matniga kirmaydi — uni Bilgo jamoasi bugungi o‘quvchi, ayniqsa o‘qish, imtihon va birinchi ish sari qadam qo‘yayotgan yoshlar uchun izoh sifatida yozdi.

«Garsiyaga xat» bundan 125 yildan ko‘proq oldin yozilgan va o‘z davrining ruhini aks ettiradi: unda ish beruvchi tomoni ochiq yoqlanadi, ba’zi ifodalar bugun haddan tashqari qattiq tuyuladi. Ammo kitobchaning yuragidagi g‘oya — topshirilgan ishni bahona qidirmay oxiriga yetkazish — hozir ham eskirmagan. Quyida undan bugun ham foydali bo‘lgan bir nechta saboqni keltiramiz.

1. Ishni oxirigacha yetkazing. Rouenning qahramonligi — u xatni olib, yetkazgani. Uy vazifasi, loyiha, ish topshirig‘i — «deyarli tayyor» va «tayyor» o‘rtasidagi farq ko‘pincha hamma narsani hal qiladi.

2. Mustaqil yo‘l toping. Rouen «Garsiya qayerda?» deb so‘ramadi — yo‘lni o‘zi qidirdi. Bugun internet, kutubxona, darsliklar qo‘l ostida; savol berishdan oldin o‘zingiz izlab ko‘ring. Javobni o‘zingiz topganingizda, u xotirada ancha mustahkam qoladi.

3. Ammo aqlli savol bermaslik ham xato. Xabbard «bema’ni savollar»ni masxara qiladi, lekin vazifaning maqsadi umuman tushunarsiz bo‘lsa, bir marta aniq so‘rab olish ishni ikki marta qayta qilishdan yaxshiroq. Sir shundaki: avval o‘ylang, keyin kerakli savolni bitta, aniq bering.

4. Ishonchlilik — eng kamyob iste’dod. Aqlli, bilimli odamlar ko‘p; aytganini qiladigan, belgilangan vaqtda bajaradigan odamlar kam. Ustoz ham, ish beruvchi ham, do‘st ham aynan shunday odamni qadrlaydi.

5. Kuzatuvchi bo‘lmasa ham ishlang. «Xo‘jayin yo‘qligida ham ishini qiladigan odam» — bu boshqalar uchun emas, avvalo o‘zingiz uchun. Hech kim tekshirmayotgan paytdagi tayyorgarlik imtihonda o‘zini ko‘rsatadi.

6. Doimiy norozilik yo‘l ochmaydi. Kitobdagi «iste’dodli, ammo hech kimga yoqmaydigan» odam — ogohlantiruvchi misol. Adolatsizlikni ko‘rsangiz, uni madaniyatli va aniq aytish kerak; lekin hamma narsadan shikoyat qilish odatga aylansa, eng yaxshi imkoniyatlar ham boshqalarga ketadi.

7. Sadoqat — ko‘r-ko‘rona itoat emas. Xabbard «ishlayotgan joyingni qoralama, yoqmasa — ket» deydi. Bugungi tilda bu shunday: jamoangizni hurmat qiling, muammoni orqavorotdan emas, ochiq va to‘g‘ri yo‘l bilan ko‘taring. Ammo halollik, qonun va o‘z qadr-qimmatingizni hech qanday «sadoqat» uchun qurbon qilmang — yaxshi rahbar ham buni sizdan talab qilmaydi.

8. «Nur sochuvchi» bo‘ling. Kitob so‘nggidagi duoda Xabbard o‘zini emas, boshqalarni o‘sishga undashni orzu qiladi: maslahatni majburlamay, o‘rnak bilan ilhomlantirish. Bu — har qanday jamoada, sinfda yoki oilada eng kerakli fazilat.

Xulosa oddiy: hayot sizga ham ko‘p «xat» beradi — imtihon, topshiriq, va’da, mas’uliyat. Ularning har birini o‘z Garsiyasiga yetkazishga harakat qiling.