Bir necha daqiqada o‘nlab qayiqlar va paroxod Makdugal g‘origa yo‘l oldi. Tom sudya Tetcher bilan bitta qayiqda edi.

G‘or eshigi ochilganda, qorong‘u kirish joyida qayg‘uli manzara paydo bo‘ldi. Badjahl Jo yerda, cho‘zilib, o‘lik yotardi, yuzi eshik yorig‘iga yaqin, go‘yo uning ko‘zlari so‘nggi daqiqagacha tashqaridagi erkin dunyoning yorug‘iga va quvonchiga intilgandek. Tom ta’sirlandi: u bu yerda qanday azob chekilishini o‘z tajribasidan bilardi. Ammo achinish bilan birga yengillik ham his qildi — qo‘rquvning og‘ir yuki uning yelkasidan tushgan edi.

Yonida ikkiga singan pichog‘i yotardi. Eshikning pastki to‘sini uzoq va mashaqqatli o‘yib-kesilgan edi — befoyda mehnat, chunki eshik ostida tabiiy qoya bor edi. Jo buni bilgan, ammo vaqtni o‘tkazish, qiynalayotgan ongini band qilish uchun kesavergan edi.

Sayyohlar qoldirgan sham bo‘laklaridan birortasi ham qolmagan edi: mahbus ularni yeb qo‘ygan edi. Bechora ochlikdan o‘lgan edi. Yonida toshga o‘yilgan kichik chuqurcha bor edi — u yerga har yigirma daqiqada bir tomchi suv tomardi.

Badjahl Jo g‘or eshigi yaqinida dafn etildi. Uni ko‘mgani atrof qishloqlardan ham odamlar oqib keldi.

Dafn marosimidan keyingi kuni Tom Gekni xilvat joyga olib bordi.

— Bilaman, nima demoqchisan, — dedi Gek. — Ikkinchi raqamda faqat ichimlik bor ekan. Tom, biz o‘sha pulni hech qachon qo‘lga kiritmaymiz.

— Gek, bu pul hech qachon Ikkinchi raqamda bo‘lmagan!

— Nima? Tom, sen yana uning izini topdingmi?

— Gek, u g‘orda!

Gekning ko‘zlari porladi.

— Yana ayt, Tom.

— Pul g‘orda!

— Tom, hazilmi yoki jiddiymi?

— Jiddiy, Gek, hayotimda hech qachon bunchalik jiddiy bo‘lmaganman. Men bilan borib, uni olib chiqishga yordam berasanmi?

— Albatta, beraman! Agar adashib qolmasak.

— Gek, biz buni hech qanday muammosiz qilamiz.

Ular nonushtadan keyin kichik qayiqni «qarzga» olishdi va pastga suzib ketishdi. G‘or eshigidan bir necha mil pastda Tom to‘xtadi:

— Mana, qirg‘oqni ko‘ryapsanmi? Hamma joy bir xil — uy yo‘q, hech narsa yo‘q. Ana u oq joyni ko‘ryapsanmi, ko‘chki bo‘lgan joyni? Bu mening belgilarimdan biri. Endi qirg‘oqqa chiqamiz.

Ular qirg‘oqqa chiqishdi.

— Teshik shu yaqinda, Gek. Topa olasanmi?

Gek qidirdi, ammo hech narsa topmadi. Tom mag‘rur holda butalarning zich to‘dasiga kirib, dedi:

— Mana u! Qara, Gek: bu mamlakatdagi eng zo‘r teshik. Hech kimga aytma. Men har doim qaroqchi bo‘lishni xohlardim va menga bunday joy kerak bo‘lishini bilardim. Endi biz uni Tom Soyerning qaroqchilar to‘dasi uchun saqlaymiz.

Ular teshikka kirib, uchurma iplarini bog‘lab olishdi va ichkariga yurishdi. Ko‘p o‘tmay buloqqa yetishdi. Tom Gekka loy bo‘lagidagi sham qoldig‘ini ko‘rsatib, oxirgi alanga qanday so‘nganini aytib berdi va butun vujudi titrab ketdi.

Keyin ular boshqa yo‘lakka kirib, «sakrash joyi»ga yetib kelishdi. Shamlar u yerda tik qoya emas, faqat yigirma-o‘ttiz futlik loyli tepalik borligini ko‘rsatdi. Tom shivirladi:

— Endi senga bir narsa ko‘rsataman, Gek.

U shamini baland ko‘tardi:

— Ana u burchakdan ko‘rinib turgan katta toshni ko‘ryapsanmi? Ana o‘sha yerda — tutun bilan chizilgan.

— Tom, bu xoch!

— Endi «Ikkinchi raqam» qayerda? «Xoch ostida», shunday emasmi? Men Badjahl Joning shamini aynan shu yerda ko‘rganman, Gek!

Gek sirli belgiga bir muddat tikilib turdi, keyin titroq ovoz bilan dedi:

— Tom, bu yerdan ketaylik!

— Nima? Xazinani tashlabmi?

— Ha, tashlab. Badjahl Joning arvohi shu yerda, aniq.

Tom ham qo‘rqa boshladi. Ammo birdan unga bir fikr keldi:

— Qara, Gek! Biz qanday ahmoqmiz! Badjahl Joning arvohi xoch bo‘lgan joyda aylanib yura olmaydi-ku!

Bu dalilga qarshi gap yo‘q edi. Gek tinchlandi.

— Tom, men buni o‘ylamagan edim. Bu to‘g‘ri. Xoch bizga omad keltiradi. Tushamiz va qutini topamiz.

Ular pastga tushishdi. Tosh yonidagi kichik kovakda adyollar, eski kamar va suyaklar yotardi. Ammo pul qutisi yo‘q edi. Ular qayta-qayta qidirdilar — befoyda.

Shunda Tom dedi:

— Qara, Gek, toshning bir tomonidagi loyda iz va sham yog‘i bor, boshqa tomonida yo‘q. Nega? Men pul tosh ostida deb o‘ylayman. Qazib ko‘raman!

U pichog‘i bilan qaza boshladi va to‘rt dyuym chuqurlikka yetmasdan, yog‘ochga urildi.

— Hey, Gek! Eshityapsanmi?

Gek ham qaza boshladi. Ular bir nechta taxtalarni olib tashlashdi. Ular tosh ostiga olib boradigan tabiiy teshikni yashirib turgan edi. Tom ichkariga emakladi, shamini oldinga uzatdi, keyin qichqirdi:

— Gek, bu yerga qara!

Bu xazina qutisi edi! U kichik bir kovakda, bo‘sh porox bochkasi, ikki qurol va eski etiklar yonida turardi.

— Nihoyat qo‘lga kiritdik! — dedi Gek, qo‘llarini xira tangalar ichiga botirib. — Tom, biz boymiz!

Ular oltinni qopchalarga solib, qayiqqa yuklashdi. Kechqurun oltinni eski aravachaga qo‘yib, uelslik cholning uyi yonidan sudrab o‘tayotganlarida, chol ularni to‘xtatdi:

— Hoy, kim u?

— Gek va Tom Soyer.

— Juda yaxshi! Men bilan yuringlar, bolalar, hamma sizlarni kutyapti. Shoshilinglar!