Isroil Xends
Shamol bizga yaxshi xizmat qildi. Bir soatdan so‘ng biz Shimoliy ko‘rfazning kirish joyiga yetib keldik. Ammo suv ko‘tarilishini kutish kerak edi: kemani qirg‘oqqa chiqarish uchun suv yuqori bo‘lishi kerak edi.
— Kapitan, — dedi Xends, — mana bu Obrayenni dengizga tashlab yubor. Uning bu yerda yotishi menga yoqmayapti.
— Men uni ko‘tarolmayman, — dedim men. — Unga tegishga ham qo‘rqaman.
— Unda boshqa bir iltimosim bor, — dedi u. — Pastga tush va menga sharob olib kel. Bu brendi juda achchiq.
Uning sharob so‘rashi menga g‘alati tuyuldi. U menga yolg‘on gapirayotganini sezdim. U meni palubadan chiqarib yubormoqchi edi. Lekin men hech narsa sezdirmadim.
— Sharobmi? — dedim men. — Qizilmi yoki oqmi?
— Farqi yo‘q, og‘ayni, — dedi u. — Kuchli bo‘lsa bas.
Men pastga tushdim. Lekin poyabzalimni yechib, yalang oyoq sekin boshqa yo‘lak bilan qaytib chiqdim va boshimni sekin chiqarib qaradim.
Xends qo‘llari va tizzalari bilan emaklab, palubadagi arqonlar uyumiga yetdi. U yerdan qonli uzun pichoqni oldi, uni sinchiklab ko‘rdi, keyin ko‘kragiga, kamzuli ostiga yashirdi. Keyin yana o‘z joyiga qaytib, devorga suyandi.
Endi men hamma narsani bilardim. Xends harakat qila olardi va qurollangan edi. U meni o‘ldirmoqchi edi. Lekin men hamon unga keraklidek edim: u kemani qirg‘oqqa chiqarishni xohlardi, buni esa yolg‘iz qila olmasdi. Shunday ekan, kema qirg‘oqqa chiqmaguncha men xavfsiz edim.
Men sharob olib, yuqoriga chiqdim. Xends uni ichdi.
— Mana endi, — dedi u, — o‘sha joyni ko‘r. Qumli qirg‘oq. Kemani o‘sha yerga chiqaramiz. Rulni chapga bur! Ozroq! To‘g‘ri! Mana shunday!
U juda yaxshi kapitan edi. Kema ko‘rfazga kirdi va qumli qirg‘oqqa yaqinlashdi. Men uning buyruqlarini bajarishga shunchalik berilib ketdimki, unga qarashni unutdim.
Birdan qandaydir sezgi — yo bir ovoz, yo bir soya — meni burilishga majbur qildi. Xends pichog‘ini qo‘lida ushlab, menga yaqinlashib kelardi. Ko‘zlarimiz uchrashganida, ikkalamiz ham qichqirdik: men qo‘rquvdan, u esa g‘azabdan.
U menga otildi. Men rulni qo‘yib yubordim va u Xendsning ko‘kragiga tegib, uni to‘xtatdi. Men chetga sakradim va to‘pponchani chiqarib, nishonga oldim. Lekin to‘pponcha otilmadi: porox dengiz suvida ho‘l bo‘lib qolgan edi!
Shu payt kema qumga urildi va yonboshiga og‘di. Ikkalamiz ham palubada dumaladik. Men birinchi bo‘lib turdim va machtaga tirmashib chiqdim. Xends pichog‘ini tishlab, menga ergashdi.
Men tezda to‘pponchalarimni qayta o‘qladim. Xends yarim yo‘lda to‘xtab qoldi.
— Yana bir qadam qo‘ysangiz, janob Xends, — dedim men, — miyangizni sochib yuboraman. O‘liklar tishlamaydi, bilasiz.
U to‘xtadi. Uning yuzida qattiq o‘ylanayotgani yaqqol ko‘rinib turardi.
— Jim, — dedi u, — biz ikkalamiz ham chatoq ahvoldamiz. Kel, sulh tuzamiz.
Men uning gapini tinglab, xursand jilmaydim. Shu payt uning qo‘li orqaga ketdi va nimadir havoda vizillab uchdi. Pichoq yelkamni machtaga mixlab qo‘ydi. Og‘riq va qo‘rquvdan to‘pponchalarim o‘z-o‘zidan otildi. Xends esa bir qichqiriq bilan boshi bilan pastga, suvga qulab tushdi.