Qayiqchadagi sayohat

Uyg‘onganimda kun yorug‘ edi. Men Xazina orolining janubi-g‘arbiy burchagida suzib yurardim. Quyosh chiqqan, lekin hali Durbin tepaligi ortida edi. Qirg‘oq juda yaqin edi, lekin unda katta qoyalar bor edi va to‘lqinlar ularga gumburlab urilardi. Qoyalar ustida esa dengiz sherlari — katta, sirpanchiq maxluqlar — yotib, baqirishardi.

Men u yerga qirg‘oqqa chiqishga jur’at etmadim. Shimol tomonda qumli qirg‘oq bor edi, men o‘sha yerga borishga qaror qildim.

Keyinroq bildimki, dengiz sherlari umuman zararsiz maxluqlar ekan. Lekin o‘sha tongda ularning baqirig‘i, to‘lqinlarning qoyalarga urilib ko‘pik sochishi meni dahshatga soldi. Men ochlikdan yoki chanqoqdan o‘lishni bunday yirtqichlarning orasida halok bo‘lishdan afzal ko‘rardim.

Men ehtiyotkorlik bilan eshkak eshishga urindim, lekin korakl har gal men harakat qilganimda to‘lqinga yonboshi bilan burilib, suv olib qo‘yardi. Men tushundim: agar qimirlamay yotsam, qayiq to‘lqinlarning ustida yengil sakrab o‘tadi. Shunday qilib, men qayiqning tubida yotib, faqat vaqti-vaqti bilan bir-ikki eshkak urardim.

Quyosh qizdirardi. Men chanqoqdan qiynala boshladim. Lablarim yorilib, tilim shishdi. Dengiz suvi esa ko‘zlarimni achishtirardi.

Qirg‘oq ko‘z oldimdan sekin-asta o‘tib borardi. Men baland qarag‘aylarni, qumli tepaliklarni, Durbin tepaligining qorayib turgan yonbag‘irlarini ko‘rardim. Ba’zan ular shunchalik yaqin tuyulardiki, go‘yo qo‘l cho‘zsam yetadigandek edi. Lekin oqim meni yana ochiq dengiz tomon olib ketardi. Men o‘zimni dengiz o‘rtasida unutilgan tashlandiq narsadek his qilardim. Agar shu ahvolda qolsam, chanqoqdan o‘lishim aniq edi.

To‘satdan, men boshimni ko‘targanimda, yarim milya narida «Ispanyola»ni ko‘rdim. U yelkanlarini ochib suzib borardi. Avval men qo‘rqib ketdim: meni ko‘rib qolishsa-ya. Lekin tez orada g‘alati narsani payqadim. Kema to‘g‘ri yo‘l bilan bormasdi: u goh shimolga, goh g‘arbga burilardi, yelkanlari esa shamolda shalvirab, keyin yana to‘lardi.

«Ular ichib qolishgan yoki rulni hech kim boshqarmayapti», deb o‘yladim men. «Agar kemaga chiqa olsam, uni kapitanga qaytarishim mumkin».

Bu fikr menga kuch berdi. Men eshkakni olib, kema tomonga suzdim. Kema to‘xtab qolar, keyin yana yo‘lga tushar edi. Men yaqinlashardim. Kemada hech kimni ko‘rmadim. Faqat yelkanlar shamolda xuddi o‘q otgandek qarsillardi.

Nihoyat kema to‘g‘ri men tomon burildi. Uning tumshug‘i to‘lqinlarni yorib, ustimga bostirib kelardi. Men turib, sakradim va kamon tagidagi arqonni ushladim. Shu zahoti kema mening qayig‘imni bosib o‘tdi. Endi men «Ispanyola»da edim va ortga qaytish yo‘li qolmagan edi.