1-bob. Ixlos va niyatning tozaligi
Alloh taolo aytadi: «Holbuki, ular faqat dinni Unga xolis qilgan, haq yo‘lga moyil hollarida Allohga ibodat qilishga, namozni to‘kis ado etishga va zakot berishga buyurilgan edilar. Mana shu — to‘g‘ri din» (Bayyina surasi, 5-oyat ma’nosi).
1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Albatta, Alloh sizlarning jismlaringizga ham, suratlaringizga ham qaramaydi, balki qalblaringizga qaraydi“».
Manba: Muslim rivoyati. Muslimning boshqa rivoyatida: «Albatta, Alloh suratlaringizga va mollaringizga qaramaydi, balki qalblaringizga va amallaringizga qaraydi».
2. Abu Muso al-Ash’ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan shijoat ko‘rsatish uchun jang qiladigan, qabila g‘ayrati uchun jang qiladigan va odamlarga ko‘rinish uchun jang qiladigan kishi haqida: „Ulardan qaysi biri Alloh yo‘lida?“ deb so‘raldi. U zot: „Kim Allohning kalimasi oliy bo‘lishi uchun jang qilsa, o‘sha Alloh yo‘lidadir“, dedilar».
Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).
3. Abu Bakra Nufay’ ibn Horis roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Ikki musulmon qilichlari bilan to‘qnashsa, o‘ldiruvchi ham, o‘ldirilgan ham do‘zaxdadir“. Men: „Ey Allohning Rasuli, bu-ku o‘ldiruvchi, o‘ldirilganning ayb nima?“ dedim. U zot: „U ham sherigini o‘ldirishga qattiq intilgan edi“, dedilar».
Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).
4. Sa’d ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Vido haji yili u qattiq kasal bo‘lib qolganida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uni ko‘rgani keldilar va uzun suhbat asnosida unga shunday dedilar:
«„Sen Alloh roziligini istab qiladigan har bir nafaqang uchun albatta ajr olasan, hatto xotiningning og‘ziga solgan luqmang uchun ham“».
Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh); uzun hadisdan bir qism.
5. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Alloh taolo aytadi: «Men sheriklarning shirkdan eng behojatiman. Kim bir amal qilib, unda Men bilan birga boshqani ham sherik qilsa, uni ham, uning shirkini ham tark qilaman»“».
Manba: Muslim rivoyati.
6. Jundub ibn Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Kim (qilgan amalini odamlar eshitsin deb) ovoza qilsa, Alloh (qiyomat kuni) uning (asl niyatini) ovoza qiladi. Kim (odamlarga) ko‘z-ko‘z qilsa, Alloh uning (asl niyatini) ko‘z-ko‘z qiladi“».
Manba: Buxoriy va Muslim rivoyati (muttafaqun alayh).
Saboq: Alloh ishning tashqi ko‘rinishiga emas, qalbdagi niyatga qaraydi. Bir xil amal — biri uchun savob, boshqasi uchun bo‘sh mehnat bo‘lishi mumkin. Oiladagi oddiy xarajat ham Alloh roziligi niyatida qilinsa, ibodatga aylanadi; eng katta ish ham maqtov uchun qilinsa, qadrini yo‘qotadi. Shuning uchun har ishdan oldin o‘zingizdan «Buni kim uchun qilyapman?» deb so‘rang.