Kitob ikki do‘st — arava yasovchi usta Bansir va musiqachi Kobbining suhbati bilan boshlanadi. Ikkalasi ham butun umri davomida qattiq mehnat qilgan, lekin hamon kambag‘al. Ular hayron: nega bir vaqtlar ular bilan birga o‘ynagan bolalikdagi do‘stlari Arkad Bobilning eng boy odamiga aylandi, ular esa hanuz qo‘ldan og‘izga yashamoqda? Ular Arkadning oldiga borib, bu sirni so‘rashga qaror qiladi.

Arkad o‘z hikoyasini aytib beradi. Yoshligida u oddiy kotib bo‘lgan va loy taxtachalarga yozuv yozib kun kechirgan. Bir kuni u boy sudxo‘r Algamish uchun muhim hujjatni ko‘chirib beradi va buning evaziga boylik sirini o‘rganadi. Algamishning asosiy saboqlaridan biri: topgan har bir pulning bir qismini, kamida o‘ndan birini, avvalo o‘zingga ajratib qo‘y. Arkad bu maslahatni bajaradi, lekin dastlab xatolar qiladi — jamg‘armasini o‘zi tushunmaydigan ishga ishonib topshiradi va yo‘qotadi. Bu xatolardan saboq olib, u asta-sekin pulini ko‘paytirishni o‘rganadi.

Keyingi boblarda Arkad shahar podshohining iltimosi bilan Bobil aholisiga boylik sirlarini o‘rgatadi. U kambag‘al hamyonni to‘ldirishning yetti yo‘lini tushuntiradi. Shundan so‘ng kitobda boshqa hikoyalar ham keladi: Arkadning o‘g‘li Nomasirning sinovlari, sudxo‘r Maton va qarz berish haqidagi suhbat, Bobil devorlari va xavfsizlik haqidagi rivoyat, tuya savdogari Dabasirning hikoyasi va boshqalar.

Dabasirning hikoyasi alohida ta’sirli. U yoshligida qarzga botib, qarzdan qochib ketgan va oxir-oqibat qullikka tushgan. Qullik yillarida u o‘zini qarz bergan odamlar oldida javobgar deb his qilmagani uchun aslida ruhan ham qul bo‘lganini tushunadi. Ozodlikka chiqqach, u qarzlarini to‘lab, halol hayotga qaytishga qaror qiladi. Bu hikoya qarzga va mas’uliyatga munosabat haqida.

Kitobda arxeologik qazishmalarda topilgan loy taxtachalar haqidagi bob ham bor. Unda bir qarzdorning o‘z daromadini qanday taqsimlab, qarzlaridan qutulgani hikoya qilinadi. Bu ham badiiy to‘qima, lekin undagi hisob-kitob usuli juda amaliy.