O‘zbekistonda imtihonga tayyorgarlik deganda ko‘pchilikning ko‘z oldiga darhol repetitor keladi. Ota-onalar ko‘pincha katta mablag‘ sarflab, farzandini bir nechta repetitorga yuboradi. Repetitor, albatta, foydali bo‘lishi mumkin. Lekin bitta haqiqatni bilib qo‘ying: repetitor sizning o‘rningizga o‘qimaydi. Haftada uch marta ikki soatdan dars — bu olti soat. Qolgan vaqtda nima qilishingiz natijani hal qiladi.

Repetitor yoki o‘quv markazidan eng ko‘p foyda olish uchun o‘zingiz faol bo‘ling. Darsga savollar bilan boring: «Bu masalani yecholmadim, qayerda xato qilyapman?» Xatolar daftaringizni ko‘rsating. Uyga vazifani albatta bajaring. Darsda tushunmagan narsangizni «uyalaman» deb indamay o‘tirmang — repetitorga pul aynan savol berish uchun to‘lanadi.

Yaxshi repetitorni qanday tanish mumkin? U sizga faqat javob aytmaydi, balki o‘zingiz yechishingizga yordam beradi. U sizning joriy darajangizni tekshiradi va reja tuzadi. U muntazam sinov test o‘tkazadi va natijani siz bilan tahlil qiladi. U «mening o‘quvchilarim hammasi kiradi» degan va’dalar bermaydi, balki halol baho beradi. Agar repetitoringiz faqat gapirib, siz faqat yozib o‘tirsangiz, bu samarali emas.

Agar repetitorga imkoniyatingiz bo‘lmasa — bu hukm emas. Bugun internetda bepul darslar, video tushuntirishlar, test platformalari bor. Bilgo ham aynan shu maqsadda yaratilgan: har bir o‘quvchi pulidan qat’i nazar sifatli mashq qila olishi uchun. Mustaqil o‘qishning ham afzalligi bor: siz o‘z tezligingizda, o‘z zaif joylaringizga e’tibor berib ishlaysiz.

Mustaqil o‘qiyotgan bo‘lsangiz, uchta narsaga ahamiyat bering. Birinchisi — ishonchli manbalar: maktab darsliklari, rasmiy namunaviy testlar, yaxshi qo‘llanmalar. Internetdagi har bir video yoki kanal ham sifatli emas. Ikkinchisi — savol berish imkoniyati: maktabdagi o‘qituvchingiz, kuchliroq sinfdoshingiz, akangiz yoki opangiz. Ko‘p o‘qituvchilar darsdan keyin qolib, qiziquvchan o‘quvchiga mamnuniyat bilan tushuntiradi — faqat so‘rash kerak. Uchinchisi — o‘zingizni nazorat qilish: hech kim sizni tekshirmaydi, shuning uchun jadval va kunlik yozuvlar yanada muhim.

Do‘stlar bilan birga o‘qish ham yaxshi usul bo‘lishi mumkin, agar to‘g‘ri tashkil qilinsa. Ikki-uch kishilik guruh, aniq vaqt, aniq vazifa: har kim uyda testni yechib keladi, keyin birga xatolarni muhokama qilasiz va bir-biringizga tushuntirasiz. Boshqaga tushuntirish — o‘zingiz o‘rganishning eng kuchli usullaridan biri. Lekin agar «birga o‘qish» choy ichib, gaplashib o‘tirishga aylanib qolsa, uni to‘xtating.

Bugun qiling:

1. Haftalik jadvalingizda repetitor yoki kurs bilan o‘tkazadigan vaqtni va mustaqil o‘qish vaqtini alohida sanab chiqing.

2. Keyingi darsingiz uchun kamida uchta aniq savol tayyorlang.

3. Agar mustaqil o‘qisangiz, savol bera oladigan bitta odamni aniqlang va u bilan gaplashing.