Iso alayhissalomning qissasi uning onasi Maryamdan boshlanadi. Avvalgi bobda aytilganidek, Maryam Allohga nazr qilingan, Zakariyo alayhissalom tarbiyasida o‘sgan pokiza qiz edi. Farishtalar unga: «Ey Maryam, Alloh seni tanladi, seni pokladi va seni olamlar ayollari ustidan tanladi», deyishdi (Oli Imron surasi, 42-oyat ma’nosi). Qur’onda nomi bilan zikr qilingan yagona ayol — Maryam. Uning nomi bilan bir butun sura ham atalgan.

Kunlarning birida Maryam odamlardan uzoqlashib, yolg‘iz qolganida, uning oldiga Alloh Jabroil farishtani to‘liq inson qiyofasida yubordi. Maryam qo‘rqib: «Agar taqvodor bo‘lsang, men sendan Rahmonga panoh so‘rayman», dedi. Farishta: «Men faqat Robbingning elchisiman, senga pokiza bir o‘g‘il ato etish uchun keldim», dedi. Maryam: «Menga hech bir inson tegmagan, men buzuq ham bo‘lmaganman, qanday qilib o‘g‘lim bo‘ladi?» dedi. Farishta: «Shunday. Robbing aytdi: bu Menga oson. Uni odamlar uchun bir oyat va O‘zimizdan rahmat qilamiz. Bu hukm qilingan ish», dedi (Maryam surasi, 17–21-oyatlar ma’nosi).

Maryam homilador bo‘ldi va uzoq bir joyga chekindi. Tug‘ish og‘rig‘i uni bir xurmo daraxti tanasiga suyanishga majbur qildi. U: «Qani endi bundan oldin o‘lib, unutilib ketgan bo‘lsam», dedi. Shunda pastdan unga nido keldi: «Qayg‘urma! Robbing ostingdan bir ariq qildi. Xurmo tanasini o‘zingga tomon silkit, ustingga yangi terilgan xurmolar to‘kiladi. Yegin, ichgin va ko‘zing quvonsin» (Maryam surasi, 23–26-oyatlar ma’nosi). E’tibor bering: Alloh mo‘jiza bilan yordam berar ekan ham, Maryamdan harakat qilishni — daraxtni silkitishni so‘radi.

Maryam chaqaloqni ko‘tarib, qavmining oldiga keldi. Ular: «Ey Maryam, sen og‘ir bir ish qilibsan! Ey Horunning singlisi, otang yomon odam emas edi, onang ham buzuq emas edi», deb ta’na qilishdi. Maryamga ro‘za — sukut saqlash buyurilgan edi, u faqat bolaga ishora qildi. Ular: «Beshikdagi go‘dak bilan qanday gaplashamiz?» deyishdi. Shunda chaqaloq Iso gapirdi: «Albatta, men Allohning bandasiman. U menga Kitob berdi va meni payg‘ambar qildi. Qayerda bo‘lsam ham meni muborak qildi. Tirik ekanman, menga namoz va zakotni buyurdi. Meni onamga yaxshilik qiluvchi qildi, zolim va baxtsiz qilmadi. Tug‘ilgan kunimda ham, vafot etadigan kunimda ham, tiriltiriladigan kunimda ham menga salom bo‘lsin» (Maryam surasi, 27–33-oyatlar ma’nosi).

Iso alayhissalomning beshikdagi birinchi so‘zi «men Allohning bandasiman» bo‘lgani bejiz emas. Keyinchalik odamlar uni iloh yoki Allohning o‘g‘li deb da’vo qilishlari Allohga ma’lum edi. Qur’on bu masalani aniq hal qiladi: «Albatta, Isoning misoli Alloh huzurida Odamning misoli kabidir. Uni tuproqdan yaratdi, so‘ng unga „Bo‘l!“ dedi va u bo‘ldi» (Oli Imron surasi, 59-oyat ma’nosi). Agar otasiz yaratilish ilohlikka dalil bo‘lsa, otasiz ham, onasiz ham yaratilgan Odam bunga haqliroq bo‘lardi.

Iso alayhissalom ulg‘ayib, Bani Isroilga payg‘ambar bo‘ldi. Unga Injil berildi. Alloh unga ko‘plab mo‘jizalar ato etdi, ularning har biri haqida Qur’on «Allohning izni bilan» deb ta’kidlaydi: u loydan qush shaklini yasab, unga pufladi va u Allohning izni bilan qushga aylandi; tug‘ma ko‘rni va pesni tuzatdi; o‘liklarni Allohning izni bilan tiriltirdi; odamlarga uylarida nima yeyishlari va nima saqlashlarini xabar berdi (Oli Imron surasi, 49-oyat; Moida surasi, 110-oyat). Bu mo‘jizalarning hech biri uning o‘z qudrati emas, balki Allohning qudrati edi.

Iso alayhissalom o‘zidan oldingi Tavrotni tasdiqlab keldi va Bani Isroilga ilgari harom qilingan ba’zi narsalarni halol qildi (Oli Imron surasi, 50-oyat). Ko‘pchilik uni rad etganda, u: «Alloh yo‘lida menga kim yordamchi bo‘ladi?» dedi. Havoriylar: «Biz Allohning yordamchilarimiz. Allohga imon keltirdik, guvoh bo‘l, biz musulmonmiz», deyishdi (Oli Imron surasi, 52-oyat ma’nosi). Havoriylar so‘roviga ko‘ra, Alloh osmondan taom to‘la dasturxon nozil qildi va Moida surasi shu voqea nomi bilan atalgan (Moida surasi, 112–115-oyatlar).

Iso alayhissalom o‘zidan keyin keladigan payg‘ambar haqida xushxabar ham berdi: «Ey Bani Isroil, men sizlarga Allohning elchisiman. O‘zimdan oldingi Tavrotni tasdiqlovchi va mendan keyin keladigan, ismi Ahmad bo‘lgan bir payg‘ambarning xushxabarini beruvchiman» (Saff surasi, 6-oyat ma’nosi). Ahmad — Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning ismlaridan biri.

Dushmanlari Isoni o‘ldirmoqchi bo‘lishdi. Qur’on bu borada aniq: «Ular uni o‘ldirmadilar ham, osmadilar ham, lekin ularga (boshqa birov) o‘xshatib ko‘rsatildi... Aniqki, ular uni o‘ldirmadilar. Balki Alloh uni O‘z huzuriga ko‘tardi» (Niso surasi, 157–158-oyatlar ma’nosi).

Iso alayhissalom oxirzamonda qaytib tushishi sahih hadislarda kelgan. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz: «Jonim qo‘lida bo‘lgan Zotga qasamki, tez orada orangizga Maryam o‘g‘li adolatli hakam bo‘lib tushadi», deganlar (Buxoriy va Muslim rivoyati).

Qiyomat kuni esa Alloh Isodan: «Sen odamlarga „Meni va onamni Allohdan o‘zga ikki iloh qilib olinglar“, dedingmi?» deb so‘raydi. Iso alayhissalom: «Sen poksan! Men uchun haqqim bo‘lmagan narsani aytishim mumkin emas. Men ularga faqat Sen buyurgan narsani aytdim: „Mening Robbim va sizning Robbingiz bo‘lgan Allohga ibodat qilinglar“», deb javob beradi (Moida surasi, 116–117-oyatlar ma’nosi).

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Men odamlar ichida Maryam o‘g‘li Isoga eng yaqiniman. Payg‘ambarlar otalari bir aka-ukalardir — dinlari bitta. Men bilan uning o‘rtasida payg‘ambar yo‘q», deganlar (Abu Hurayra rivoyati, Buxoriy va Muslim).

Saboq: Iso alayhissalom hayotining birinchi so‘zi ham, qiyomatdagi so‘zi ham bitta haqiqatni takrorlaydi: «Men Allohning bandasiman». Har qanday mo‘jiza va ulug‘lik Allohning izni bilan. Maryam onamizning qissasi esa tuhmat va yolg‘izlik paytida ham Allohga tayanish va sabab qilishdan to‘xtamaslikni o‘rgatadi.

Qur’onda: Oli Imron surasi, 42–60-oyatlar; Maryam surasi, 16–36-oyatlar; Moida surasi, 110–118-oyatlar; Niso surasi, 157–159- va 171-oyatlar; Saff surasi, 6- va 14-oyatlar.