Hud alayhissalom
To‘fondan keyin yer yuzida yangi xalqlar paydo bo‘ldi. Ulardan biri — Od qavmi edi. Ular Arabiston yarim orolining janubida, Qur’onda «Ahqof», ya’ni qum tepaliklari deb atalgan o‘lkada yashashardi (Ahqof surasi, 21-oyat). Od qavmi g‘oyat kuchli, baquvvat va boy xalq edi. Alloh ularga ko‘plab ne’matlar bergan edi: chorva, farzandlar, bog‘lar va buloqlar (Shuaro surasi, 132–134-oyatlar). Qur’on ularning shahrini «ustunlar egasi Iram» deb ataydi va «uning misli shaharlar ichida yaratilmagan edi», deydi (Fajr surasi, 7–8-oyatlar ma’nosi).
Ammo bu kuch-qudrat ularni Allohga shukr qilishga emas, kibrga yetakladi. Ular har bir tepalikka hech kimga keragi bo‘lmagan, faqat maqtanish uchun belgi-binolar qurishardi. Abadiy yashaydigandek mustahkam qasrlar tiklashardi. Birovni ushlasalar, rahm-shafqatsiz, zolimona ushlashardi (Shuaro surasi, 128–130-oyatlar). Eng yomoni, ular yagona Allohni qo‘yib, butlarga sig‘inishardi.
Alloh ularga o‘zlaridan bo‘lgan birodarlari Hud alayhissalomni payg‘ambar qilib yubordi. U qavmiga: «Ey qavmim, Allohga ibodat qilinglar, sizlar uchun Undan boshqa iloh yo‘q. Sizlar faqat bo‘hton to‘qiyapsizlar», dedi. Va yana qo‘shib qo‘ydi: «Men bu ish uchun sizlardan haq so‘ramayman. Mening ajrim faqat meni yaratgan Zotning zimmasida» (Hud surasi, 50–51-oyatlar ma’nosi). Hud alayhissalom ularga Nuh qavmining taqdirini eslatdi, Alloh ularni Nuh qavmidan keyin o‘rinbosar qilganini va jismlarini kuchli yaratganini aytdi (A’rof surasi, 69-oyat).
Uning gapi ham yumshoq, ham aniq edi: «Robbingizdan mag‘firat so‘ranglar, so‘ng Unga tavba qilinglar. U sizlarga osmondan mo‘l yomg‘ir yog‘diradi, kuchingizga kuch qo‘shadi. Gunohkor bo‘lib yuz o‘girmanglar» (Hud surasi, 52-oyat ma’nosi).
Qavmi esa uni masxara qildi: «Ey Hud, sen bizga hech qanday aniq dalil keltirmading. Biz sening gaping bilan xudolarimizni tark etmaymiz. Senga xudolarimizdan birortasi zarar yetkazib, aqldan ozdirib qo‘ygan, deymiz, xolos». Hud alayhissalom esa qo‘rqmay javob berdi: «Men Allohni guvoh qilaman, sizlar ham guvoh bo‘linglar: men sizlar sherik qilayotgan narsalardan bezorman. Hammangiz birlashib menga qarshi hiyla qilinglar, menga muhlat ham bermanglar. Men Robbim va Robbingiz bo‘lgan Allohga tavakkal qildim» (Hud surasi, 53–56-oyatlar ma’nosi). Butun bir kuchli xalq qarshisida yolg‘iz turgan insonning bu so‘zlari — haqiqiy tavakkalning namunasi.
Od qavmining kibri shu darajaga yetdiki, ular: «Kim bizdan ham kuchliroq?» deyishdi. Qur’on bunga shunday javob beradi: «Ular o‘zlarini yaratgan Alloh ulardan kuchliroq ekanini ko‘rmadilarmi?» (Fussilat surasi, 15-oyat ma’nosi).
Ular azobni shoshiltirishdi: «Agar rostgo‘y bo‘lsang, va’da qilayotgan narsangni keltir!» Bir kuni ufqdan vodiylari tomon kelayotgan bulutni ko‘rib, xursand bo‘lishdi: «Bu bizga yomg‘ir yog‘diradigan bulut!» Holbuki, bu ular shoshilib so‘ragan narsa — ichida alamli azob bor shamol edi (Ahqof surasi, 22–24-oyatlar ma’nosi). Alloh ularga yetti kecha va sakkiz kun to‘xtovsiz esgan, dahshatli sovuq, guvillagan shamolni yubordi. Odamlar ichi bo‘sh xurmo tanalaridek yiqilib qoldilar (Hoqqa surasi, 6–8-oyatlar). Qur’on aytadi: «Endi ulardan qolgan biror narsani ko‘ryapsanmi?» Ularning ulkan qasrlaridan faqat bo‘m-bo‘sh maskanlar qoldi.
Hud alayhissalom va u bilan birga imon keltirganlar esa Allohning rahmati bilan najot topdilar (Hud surasi, 58-oyat).
Bu voqea Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning qalbida chuqur iz qoldirgan edi. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: osmonda bulut yoki shamol paydo bo‘lsa, Payg‘ambarimizning yuzlarida xavotir sezilardi. Oisha onamiz: «Ey Allohning Rasuli, odamlar bulutni ko‘rsa, yomg‘ir yog‘ar ekan, deb xursand bo‘lishadi. Siz esa xavotirlanasiz», deb so‘raganlarida, ular: «Ey Oisha, uning ichida azob yo‘qligiga meni nima ishontiradi? Bir qavm shamol bilan azoblangan. O‘sha qavm ham azobni ko‘rib, „Bu bizga yomg‘ir yog‘diradigan bulut“, degan edi», deb javob berganlar (Buxoriy va Muslim rivoyati).
Yana bir hadisda Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz: «Menga sabo shamoli bilan yordam berildi. Od qavmi esa dabur shamoli bilan halok qilindi», deganlar (Buxoriy va Muslim rivoyati). Bitta yaratiq — shamol — bir qavm uchun najot, boshqasi uchun halokat bo‘ldi. Hammasi Allohning izni bilan.
Saboq: Kuch, boylik va texnika insonni Allohdan beniyoz qilmaydi. Od qavmi «kim bizdan kuchliroq?» deb maqtandi va eng zaif ko‘rinadigan narsa — shamol bilan halok bo‘ldi. Ne’mat ko‘payganda kamtarlik va shukr ham ko‘payishi kerak.
Qur’onda: Hud surasi, 50–60-oyatlar; A’rof surasi, 65–72-oyatlar; Shuaro surasi, 123–140-oyatlar; Ahqof surasi, 21–26-oyatlar; Hoqqa surasi, 6–8-oyatlar; Fajr surasi, 6–8-oyatlar.